مطالعه آزمایشگاهی و مزرعه ای تحمل به کرم قوزه ‭(Lep; Noctuidae ) Helicoverpa armigera H‬ی‭b. ‬در لاین های جدید پنبه

ارقام زراعی پنبه، دارای آفات مهمی از قبیل سفید بالک، شته، کرم قوزه پنبه و ... می باشند که در این بین، کرم قوزه پنبه‭Helicoverpa armigera H‬ی‭b ‬از مهمترین آفات زراعت پنبه در کشور محسوب می شود. برای بررسی میزان تحمل لاین های جدید به کرم قوزه پنبه، آزمایشی را از سال ‮‭91-1390‬ با استفاده از ‮‭39‬ لاین جدید پنبه که طی آزمایشات سالهای قبل به عنوان متحمل غربال شده اند، همراه با رقم شاهد منطقه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال ‮‭1391‬ در ایستگاه تحقیقات پنبه هاشم آباد گرگان مورد بررسی قرار گرفتند. یادداشت برداری ها از آفت، پس از ظهور مراحل مختلف رشدی کرم قوزه در مزرعه آزمایشی آغاز و به طور منظم هفتگی بر روی ‮‭10‬ بوته بصورت تصادفی انجام گردید. همچنین در یک مطالعه آزمایشگاهی در سال دوم آزمایش به بررسی میزان تغذیه لاروها از لاین ها، با در اختیار گذاشتن قسمتهای مختلف رشدی این لاین ها برای لاروهای سن دو پرداخته و میزان وزن شفیره ها را در چهار تکرار یادداشت برداری کرده و در قالب طرح بلوک های تصادفی با هم مقایسه کردیم. نتایج دو ساله آزمایش نشان داد که تیمارها هم تفاوت معنی دار دارند و از نظر تراکم آفت کرم قوزه پنبه، لاین 4 با میانگین ‮‭0/2217‬ عدد آفت در بوته بعنوان لاین حساس و در گروه ‭a ‬طبقه بندی قرار گرفته و لاین ‮‭16‬ با میانگین ‮‭0/0300‬ عدد آفت در بوته بعنوان متحمل ترین لاین در بین تیمار مورد برسی بوده و در گروه ‭k ‬طبقه بندی قرار گرفتند. بنابراین متحمل ترین لاین نسبت به این آفت با در نظر گرفتن نتایج دو ساله آزمایش در شرایط مزرعه ای و آزمایشگاهی، لاین های ،2 ،‮‭6 5‬ و‮‭16‬ میباشند که از این لاینها می توان در برنامه های اصلاحی علیه کرم قوزه استفاده کرد. واژه های کلیدی: لاین های پنبه، تحمل، کرم قوزه