ارزیابی میزان کارایی دو مدل پیش آگاهی در کنترل بیماری سفیدک سطحی مو

بیماری سفیدک سطحی مو از مهمترین بیماریهای انگور در ایران می باشد و همه ساله در استان خراسان رضوی برای کنترل این بیماری درسطح زیادی از موستانها از روش شیمیایی استفاده می شود، به همین دلیل انجام هر گونه مطالعه در مورد کنترل بهتر بیماری با هدف کاهش مصرف سموم می تواند مورد تاکید باشد. در این تحقیق دو مدل مختلف پیش آگاهی کنترل سفیدک سطحی مو( به نامهای مدل گابلر - توماس و اسنایدر- وین) با روش معمول کنترل شیمیایی این بیماری که بر اساس مرحله فنولوژی درختان مو انجام می شود در طی یک دوره سه ساله با هدف اعتبار سنجی این دو مدل مورد ارزیابی قرار گرفتند. آزمایشها در دو ایستگاه تحقیقاتی استان (گلمکان و کاشمر) در قالب بلوکهای کامل تصادفی با چهار تیمار ( مدلهای کنترل + شاهد) و چهار تکرار انجام شد. میزان بیماری در داخل هر تیمار و تکرار پس از اعمال عملیات کنترل بیماری بر اساس اطلاعات به دست آمده از مدلها اندازه گیری شد و شدت بیماری در پایان هر سال روی برگها، میوه و سر شاخه ها اندازه گیری و نتایج حاصل بر اساس روش ‭Anova ‬یک طرفه آنالیز شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب سه ساله اطلاعات به دست آمده از هر دو ایستگاه (گلمکان و کاشمر) نشان داد هر سه مدل در طی سه سال آزمایش توانستند بیماری را در مقایسه با شاهد(عدم مبارزه) به خوبی کنترل کنند. همچنین این نتایج نشان داد که در سال های مختلف میزان کاهش آلودگی ناشی از عامل بیماری روی اندام های مختلف انگور شامل شاخه، برگ و میوه در دو ایستگاه تفاوت آماری (‮‭01.0‬ ‭P) ‬با هم نداشتند. ارزیابی اثرات متقابل سال و مدل بیماری در ایستگاه گلمکان نشان داد، میزان کنترل بیماری روی برگها و میوه ها تفاوت آماری (‮‭05.0‬ ‭P) ‬با سر شاخه ها دارد و در ایستگاه کاشمر نیز میزان کنترل بیماری روی برگها تفاوت آماری (‮‭05.0‬ ‭P) ‬با سر شاخه ها و میوه ها داشت. مقایسه میانگین داده های حاصل از تجزیه واریانس ارزیابی سه ساله مدلهای مختلف کنترل بیماری نیز در ایستگاه گلمکان نشان داد که مدلهای مختلف از نظر میزان کنترل بیماری روی اندام های مختلف انگور شامل برگ و سر شاخه ها تفاوت آماری معنی داری (‮‭01.0‬ ‭P) ‬با میوه ها داشت و مدل اسنایدر- وین بهترین مدل کنترل بیماری بود. همچنین در سال های مختلف میزان کاهش آلودگی ناشی از عامل بیماری روی اندامهای سر شاخه و میوه ها تفاوت آماری معنی داری با کاهش آلودگی برگها داشت. مقایسه میانگین داده های حاصل از تجزیه واریانس ارزیابی سه ساله مدلهای مختلف کنترل بیماری نیز در ایستگاه کاشمر نشان داد که مدلهای مختلف از نظر میزان کنترل بیماری روی اندام های انگور شامل برگ و میوه ها تفاوت آماری (‮‭05.0‬ ‭P) ‬با سر شاخه ها داشتند و مدلهای گابلر- توماس و سنتی از نظر کنترل بیماری روی سر شاخه ها موثرتر عمل کردند و در سال های مختلف میزان کاهش آلودگی ناشی از عامل بیماری روی اندامهای سر شاخه، برگها و میوه ها تفاوت آماری معنی داری با هم نداشتند. واژه های کلیدی: سفیدک سطحی، مو، پیش آگاهی، کنترل و ‭Uncinula necator