بررسی اثر تاریخ کاشت و تراکم بوته بر روی صفات زراعی و درصد روغن هیبریدها و ارقام آفتابگردان

تعیین زمان کاشت و تراکم بوته مناسب در آفتابگردان می تواند نقش مهمی در افزایش تولید دانه های روغنی ایفا نماید این بررسی به منظور ارزیابی اثرات تراکم بوته و تاریخ کاشت بر روی عملکرد و برخی صفات زراعی هیبریدها و ارقام جدید آفتابگردان درطی سالهای ‮‭1390‬ و‮‭1391‬در قالب دو آزمایش در ایستگاه تحقیقاتی خیر آباد اجرا گردید. درآزمایش اول در یک طرح فاکتوریل سه هیبرید فرخ ، ‭CMS‬‮‭1221‬‭*R‬‮‭14‬ و‮‭1031‬ ‭CMS‬‮‭19‬‭*R ‬در سه تراکم ( ،‮‭100000 80000‬و‮‭120000‬ بوته در هکتار ) و در آزمایش دوم در یک طرح اسپلیت پلات تاریخ کشت با فاصله ‮‭15‬روزه در چهار سطح (‮‭25-30‬ اردیبهشت، ‮‭10- 15‬خرداد،-‮‭25-30‬ خرداد و ‮‭10- 15‬تیر) در کرتهای اصلی و ارقام و هیبریدها در چهار سطح (سه هیبرید فرخ ، ‭CMS‬‮‭1221‬‭*R‬‮‭14‬ و‮‭1031‬ ‭CMS‬‮‭19‬‭*R ‬به همراه توده آزاد گرده افشان جامعه شماره یک چرنیانکا) در کرتهای فرعی مورد بررسی قرار گرفتند. در در طی دوره رویشی از صفات مختلف مانند تاریخهای جوانه زنی ، شروع گلدهی ، پایان گلدهی و رسیدن ارتفاع بونه و قطر طبق یادداشت برداری انجام و بعد از برداشت عملکرد، وزن صد دانه و درصد روغن تیمارها(در سال اول) تعیین گردید. بر روی نتایج حاصله در هر سال تجزیه واریانس ساده و بر روی نتایج کلی تجزیه واریانس مرکب با استفاده از نرم افزار ‭Mstatc ‬انجام و میانگین ها به روش دانکن با هم مقایسه گردیدند. نتایج بدست آمده نشان میدهد که در هردو آزمایش دو هیبرید فرخ و ‭CMS‬‮‭1221‬‭*R‬‮‭14‬برتر بوده و استفاده از این دو هیبرید در منطقه توصیه میشود کوچک بودن فرم هیبریدهای مورد بررسی سبب گردید که پاسخ قابل توجهی نسبت به افزایش تراکم نشان دهند. به طوریکه بیشترین عملکرد دانه از تراکم ‮‭12000‬ گیاه در هکتار(‮‭4958‬ کیلو گرم در هکتار) حاصل گردید با تاخیر کاشت عملکرد دانه به مقدار قابل توجهی کاهش یافته اما عملکرد دانه در تاریخ های کشت اول و دوم بترتیب با‮‭3671‬ و ‮‭3586‬ کیلو گرم در هکتار در گروه آماری مشابهی قرار گرفتند. کلمات کلیدی :آفتابگردان، تاریخ کاشت ، تراکم بوته ، عملکرد دانه