مقایسه عملکرد ژنوتیپ های خاردار و بی خار گلرنگ در دو نوع کشت پاییزه و بهاره در شرایط دیم استان کردستان

با توجه به بومی بودن گلرنگ ، داشتن خصوصیات ارزشمند به ویژه سازگاری با شرایط محدود رطوبت ، امکان کشت پاییزه آن در بسیاری از مناطق کشور و همچنین اثرات مفید قرار دادن آن در تناوب زراعی ، نیاز است با شناسایی ارقام پرمحصول گلرنگ با محتوای روغن بالا ، کشت این گیاه را در کشور توسعه داد. در این تحقیق به منظور ارزیابی مقدماتی ارقام و لاین های بی خار گلرنگ در کشت بهاره در مناطق سردسیر تحت شرایط دیم یک آزمایش تکراردار با طرح بلوک ها کامل تصادفی در منطقه ایستگاه قاملو در کردستان طی دو سال زراعی ‮‭9138-90‬ و ‮‭1390-91‬ اجرا گردید. ‮‭11‬ رقم و لاین برتر بی خار و خاردار گلرنگ گزینش شده از ارزیابی مقدماتی ژنوتیپ های گلرنگ به همراه رقم سینا بعنوان شاهد مورد بررسی قرارگرفتند. تمامی ژنوتیپ ها در کشت پاییزه به علت خشکی زودرس از بین رفتند به همین دلیل تجزیه ساده در هر سال انجام شد. بذور هر ژنوتیپ در کرت هایی به مساحت شش مترمربع شامل چهار خط پنج متری با فواصل ردیف ‮‭30‬ سانتی متری به وسیله بذرکار آزمایشی کشت شد. در طول دوره رشد گیاه علاوه بر مراقبت های لازم صفات مختلف زراعی یاداشت برداری شد و پس از برداشت نیز صفات شامل وزن هزار دانه، عملکرد دانه محاسبه شد. در پایان تجزیه آماری جداگانه برای هر سال و نیز تجزیه مرکب دو ساله برای تمامی صفات صورت گرفت. در نهایت بر اساس میانگین عملکرد دانه رقم فرامان و لاین ‮‭47‬ به ترتیب با عملکردهای ‮‭826/8‬ و ‮‭787/2‬ کیلوگرم در هکتار، بیشترین عملکرد را داشته و لاین ‮‭697‬ با عملکرد ‮‭588/6‬ کیلوگرم در هکتار کمترین تولید دانه را دارا بود. واژه های کلیدی: گلرنگ، خاردار، بی خار ، عملکرد ، دیم، بهاره