تعیین خصوصیات جدایه های ایرانی ویروس زردی خفیف چغندرقند

در این تحقیق برخی خصوصیات مولکولی و بیولوژیکی جدایه های ایرانی ویروس زردی خفیف چغندرقند ‭(Beet mild yellowing virus-BMYV) ‬مورد مطالعه قرار گرفت. به منظور ردیابی پولروویروس ‭BMYV ‬آلوده کننده چغندرقند، تعداد ‮‭33‬ مزرعه چغندرقند در 6 استان مهم کشت این محصول، مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع تعداد ‮‭212‬ نمونه علایم دار جمع آوری گردید. برای ردیابی پولروویروس ‭BMYV‬، از روش ‭ELISA ‬به کمک آنتی بادی چندهمسانه ای مربوط به ‭BMYV (LOEWE-Germany) ‬استفاده شد. البته این آنتی بادی علاوه بر ‭BMYV ‬با سایر پولروویروسهای چغندرقند شامل ‭Beet chlorosis virus-BChV ‬و ‭Beet western yellows virus-BWYV ‬نیز واکنش داشت. بر اساس نتایج به دست آمده، تعداد ‮‭87‬ (‮‭41‬ درصد) از نمونه ها با این آنتی بادی واکنش مثبت نشان دادند. از بین ‮‭87‬ نمونه که در آزمون الایزا با آنتی بادی ‭BMYV ‬واکنش مثبت داشتند، تعداد ‮‭33‬ نمونه انتخاب و آلودگی آنها به ‭BMYV ‬و ‭BChV ‬با استفاده از آغازگرهای اختصاصی بکمک روش واکنش زنجیره ای پلیمراز و تعیین توالی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که تعداد ،‮‭7 21‬ و 4 نمونه بترتیب دارای آلودگی به ‭BMYV‬، ‭BChV ‬و ‭BMYV/BChV ‬بودند. این نتایج نشان می دهد که در مناطق مورد بررسی، ویروس ‭BMYV ‬در مقایسه با ‭BChV ‬دارای شیوع بیشتری می باشد. بدنبال مایه زنی نمونه های دارای آلودگی به ‭BMYV ‬در گیاهان ‭Capsella bursa-pastoris‬، ‭Physalis floridana ‬و ‭Sinapis alba‬، این ویروس در این گیاهان سیستمیک شده و نتایج آزمون الایزا و ‭RT-PCR ‬این موضوع را تایید نمود. در حالیکه مایه زنی نمونه های آلوده به فقط ‭BChV ‬به گیاهان ‭Capsella bursa-pastoris ‬و ‭Sinapis alba‬، منجر به ظهور علایم زردی و سیستمیک شدن ویروس در این گیاهان نگردید ولی این ویروس در گیاهان چغندرقند ‭IC‬1 و ‭Physalis floridana ‬سیستمیک شد. به منظور بررسی برخی خصوصیات مولکولی جدایه های ایرانی ‭BMYV‬، توالی نوکلیوتیدی ژن پروتیین پوششی ‭(ORF‬3) و نیز قاب خواندنی باز صفر ‭(ORF‬0) شش جدایه ایرانی (شامل جدایه های ‭IRN.BM‬1 تا ‭IRN.BM‬6) تعیین و با دیگر توالی های موجود در بانک ژن مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج بدست آمده از درخت تبارزایی ژنی نشان داد که شش جدایه ایرانی مورد مطالعه در یک زیر شاخه مستقل قرار گرفته و دارای بیشترین درصد یکنواختی با توالیهای گزارش شده در مورد جدایه های اروپایی این ویروس از جمله جدایه های لهستان می باشند. این حالت با استفاده از هر دو روش ‭ML ‬و ‭NJ ‬در خصوص هر دو ژن مورد بررسی، مورد تایید قرار گرفت. از میان پولروویروس های آلوده کننده چغندرقند ‭BMYV ‬و ‭BWYV ‬قبلا از ایران گزارش است ولی این اولین گزارش از وقوع آلودگی با ‭BChV ‬در ایران است. کلمات کلیدی: چغندرقند، ویروس زردی خفیف چغندرقند، خصوصیات مولکولی، خصوصیات بیولوژیکی، تنوع