تعیین مناسبترین روش پرایمینگ بذرارقام مختلف برنج برای کاشت مستقیم

میزان برنج مورد نیاز کشورحدود‮‭2/650‬ میلیون تن برآورد میشودکه حدود ‮‭500‬ هزار تن کمبود برنج از خارج کشور تامین می گردد با توجه به عوامل محدود کننده تولید (شامل کاهش زمین های کشاورزی،کاهش منابع آبی و کمبود نیروی کار)، تنها راهکار منطقی بکارگیری تکنیکهای جدید و افزایش عملکرد در واحد سطح می باشد، تا نتایج مورد تقاضا مرتفع گردد. در روش کاشت مستقیم، مصرف بذر مورد نیاز تا یک سوم در هکتار کاهش می یابد، علاوه بر صرفه جویی در بذر و آب،کاهش هزینه های خزانه کاری و به حداقل رسیدن آفات نیز از مزایای روش کاشت مستقیم است. اما جوانه زنی ضعیف، استقرار نامناسب و هجوم بالای علف های هرز از مشکلات عمده درکاشت مستقیم برنج می باشد. روش هایی جهت بهبود جوانه زنی بذرها شناخته شده که باعث کاهش مدت زمان ظاهرشدن، یکنواختی درظاهر شدن گیاهچه و بهبود استقرار گیاه در بسیاری ازمحصولات زراعی و باغی می گردند. که ازجمله آنها می توان به هیدروپرایمینگ، اسمو پرایمینگ و پرایمینگ بذرها با استفاده از تنظیم کننده های رشد اشاره نمود، موضوع مورد مطالعه بررسی تاثیر پرایمینگ بر جوانه زنی، ظاهر شدن گیاهچه و عملکرد دانه برنج در شرایطکاشت مستقیم بوده است. به میزان لازم بذر از ارقام مورد نظر انتخاب ودر محلول تیمارهای پرایمینگ قرارگرفتند. این بررسی ها در آزمایشگاه موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذرونهال با آزمایش به صورت فاکتوریل(4 فاکتور) بر اساس طرح پایه کاملا تصادفی 3 تکرار در شرایط آزمایشگاه و به صورت بلوک کامل در مزرعه، انجام گرفت. بذرهاحدود 5 تا 6 ماه تیمارشده وبه طورکامل درمحلول های پرایمینگ در دماهای‮‭30‬،‮‭25‬،‮‭20‬درجه سانتی گراد برای مدت ‮‭36‬،‮‭24‬،‮‭12‬ساعت قرارگرفته و پس از زمان مورد آزمایش از محلول ها خارج شدند. سپس در شرایط استاندارد آزمایشگاه کاشت گردیدند. سپس تیمارهایی را که در شرایط آزمایشگاه درای نتایج بهتری بودند، جهت پیش تیمار نمودن بذرها برای کاشت در مزرعه انتخاب گردیدند و در مزرعه با دست و به صورت مستقیم کاشت گردیدند. در نهایت پس ازرسیدن به مرحله رسیدگی عملیات برداشت با دست صورت گرفت و سپس عملکرد و اجزای عملکردتعیین گردید. درمقایسه بین مدت زمان های پرایمینگ بذر ارقام برنج، مدت زمان ‮‭24‬ ساعت برای سه رقم مورد آزمایش بهتر از بقیه تیمارها بود. درمقایسه دماهای پرایمینگ بذر برای سه رقم مورد آزمایش، نیز دمای ‮‭25‬ درجه سانتی گراد بهتر از دمای‮‭20‬و‮‭30‬درجه سانتی گرادبود. دررقم طارم، باتوجه به نتایج این تحقیق تیمارهای هیدروفسفات(‮‭2/0‬‭(KH‬2‭PO‬4درصد، کلریدکلسیم‭(CaCl‬2)یک درصد، کلریدپتاسیم(‮‭5/0‬‭(KCl‬درصد وآب از نظر تاثیر بر درصد ظاهر شدن گیاهچه، عملکرد و اجزای عملکرد و عملکرد بیولوژیکی مناسب تر از بقیه تیمارها بودند. در رقم شیرودی همه تیمارهایی که برای پرایمنگ بذر برای کاشت در مزرعه استفاده شدند، پلی اتیلن گلایکول(‮‭10‬ ‭( PEG‬درصد، کلریدکلسیم ‭(CaCl‬2) یک درصد، هیدروفسفات (‮‭2/0‬‭(KH‬2‭PO‬4 درصد ، و کلرید پتاسیم(1‭(KCl ‬درصد و آب نسبت به بذرها شاهد( بدون پرایمینگ)، از نظر صفات مورد بررسی برتری نشان دادند. در رقم فجرهمه تیمارهای مورد استفاده برای پیش تیمار نمودن بذرهاو کاشت در مزرعه، کلریدکلسیم (‮‭5/0‬‭(CaCl‬2 درصد، هیدروفسفات (‮‭2/0‬‭(KH‬2‭PO‬4 درصد، کلرید پتاسیم‭(KCl)‬یک درصد و آب نسبت به بذرهای شاهد( بدون پرایمینگ)، از نظرصفات مورد بررسی برتری نشان دادند.