بررسی خواص کمی و کیفی و تعیین سازگاری ارقام امیدبخش پنبه

به منظور بررسی پتانسیل ژنتیکی و سازگاری ژنوتیپ های مختلف پنبه ‭(Gossypium hirsutum L.)‬، یازده ژنوتیپ پنبه به مدت دو سال (‮‭1389‬ و ‮‭1390‬) در ایستگاه تحقیقات پنبه هاشم آباد گرگان در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. ژنوتیپ های مورد بررسی شامل N2S، ‭SKG ‬، ‭NN‬2 ‭(A-‬‮‭19‬)، ‭NSK ‬، ‭SKN‬،2 ‭SK-TB ‬، ‭Sahel ‬، ‭SB-‬،‮‭35‬ ‭SH-Tb-‬،‮‭254‬ ‭GK-SH ‬و T3و صفات مورد مطالعه نیز شامل ارتفاع بوته، تعداد و وزن غوزه، تعداد شاخه های رویا و زایا، عملکرد وش، زودرسی و صفات کیفی الیاف بودند. در مجموع نتایج دوساله، ارقام ‭NSK‬، ساحل و ‭NN‬2 به ترتیب با عملکرد ،‮‭3519 3595‬ و ‮‭3507‬ کیلوگرم درهکتار در کلاس ‭A ‬قرار گرفتند. از لحاظ زودرسی، دورگهای ‭SKG ‬و N2‭S (‬به ترتیب ‮‭88/9‬ و ‮‭86/8‬ درصد) مشترکا در کلاس ‭A ‬و پس از آنها رقم ‮‭4/85‬‭) NN‬2 درصد) در رتبه بعدی قرار گرفت و رقم ‭NSK ‬از لحاظ زودرسی (‮‭76‬ درصد) با اختلاف جزیی همپای رقم ساحل و T3 ظاهر شد. در بین ارقام مورد بررسی رقم ‭NSK ‬بیشترین امتیاز از لحاظ صفات کیفی الیاف را به خود اختصاص داد، به طوریکه از لحاظ صفات طول (‮‭29/8‬ میلی متر)، یکنواختی(‮‭85/7‬ درصد)، میکرونری (‮‭4/6‬)، استحکام (‮‭31/3‬ گرم بر تکس) و کشش الیاف (‮‭6/3‬ درصد) در رتبه نخست قرار گرفت. رقم ساحل با اختلاف بسیار کمی در رتب بعدی قرار گرفت. بنابراین با در نظر گرفتن مجموع صفات کمی و کیفی، رقم ‮‭19‬‭-NN‬2‭(A) ‬و ‭NSK ‬بعنوان ارقام زودرس و متوسطرس با عملکرد و خواص کیفی مطلوب برای استان گلستان قابل معرفی هستند. کلمات کلیدی: عملکرد، زودرسی، سازگاری، پنبه