بررسی امکان کنترل آفت لیسه سیب طغیانی در باغات سیب طالقان با استفاده از فراورده بر اساس باکتری ‭Bacillus thuringiensis‬

لیسه سیب ‭Zell.(Lep: yponomeutidae) Yponomeuta malinellus ‬یکی از مهمترین آفات سیب در نواحی کوهستانی و سردسیر کشور است. نظر به انجام یک پروژه تحقیقاتی در رابطه با تاثیر فراورده داخلی حشره کش میکروبی بر پایه ‭Bacillus thringiensis ‬با نام تجاری بایولپ توسط جوادزاده و مرزبان در فاصله سالهای ‮‭89‬ و ‮‭90‬ پیشنهاد گردید تاثیر این فراورده در شرایط باغدار نیز مورد بررسی قرار گیرد. به همین منظور فراورده تجارتی بایولپ در غلظت توصیه شده 4 در هزار همراه با تیمار شاهد (بدون محلولپاشی) در منطقه طالقان مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش در قالب آزمون ‭t ‬با 2 تیمار در ‮‭20‬ تکرار( 5 درخت و از هر درخت 4 شاخه) انجام شد. طبق نتایج حاصله در سال ‮‭91‬ در نمونه برداری انجام شده، درصد خوردگی برگ ها ‮‭10‬ روز پس از محلولپاشی در میانگین ‮‭20‬ نمونه برداری برای بایولپ ‮‭15/95‬ و برای شاهد ‮‭63/35‬ درصد بود و در همین سال متوسط تعداد لارو و شفیره زنده در ‮‭20‬ نمونه برداری برای بایولپ ‮‭0/5‬ و برای شاهد ‮‭3/6‬ بود. مقایسه تیمارها با آزمون ‭t ‬انجام و اختلاف معنی دار بین شاهد و تیمار بایولپ در سطح 5 درصد به اثبات رسید. در سال ‮‭92‬ در نمونه برداری ‮‭10‬ روز پس از محلولپاشی متوسط تعداد لارو زنده در بایولپ ‮‭4/3‬ و در شاهد 7 و متوسط درصد خوردگی برگ ها در بایولپ ‮‭5/8‬ و در شاهد ‮‭48/1‬ ثبت گردید و مقایسه تیمارها با آزمون ‭t ‬نیز موید اختلاف معنی دار بین تیمار و شاهد در سطح 5 درصد بوده است. نتایج در هر دو سال نشان داد که فراورده تجاری مورد آزمایش در غلظت توصیه شده می تواند در کنترل لاروهای آفت موثر باشد و بر اساس نتایج بدست آمده به میزان قابل ملاحظه و معنی داری درصد خوردگی برگ ها را کاهش می دهد. نتایج حاصله نشان می دهد که فراورده تجاری مورد آزمایش در صورتیکه به روش صحیح استفاده شود و تاج درخت کاملا با ‭Bt ‬پوشش داده شود و زمان مبارزه نیز همزمان با خروج لاروها از زیر پولک های لاروی تعیین شود، می تواند در کنترل لاروهای آفت و جلوگیری از خسارت موثر باشد. واژگان کلیدی: بایولپ ض ‭Biolep ‬، باسیلوس تورینژینسیس ‭Bacillus thuringiensis ‬، لیسه درختان سیب، ‭Yponomeuta malinellus.