بررسی تاثیر چند قارچ کش جدید در کنترل بیماری لکه خرمایی ‭(tan spot) ‬گندم

بیماری لکه خرمایی ناشی از ‭Pyrenophora tritici- repentis ‬در سال های اخیر با افزایش سطح زیر کشت لاین های جدید گندم از جمله ‮‭8019‬‭-N ‬که مقاوم به زنگ زرد بوده، در بسیاری از مزارع گندم به صورت اپیدمی در آمده است. اگرچه تهیه و کشت ارقام مقاوم مناسب ترین روش کنترل بیماری است، از آنجایی که تهیه ارقام مقاوم به مدت زمان طولانی نیاز دارد، لذا استفاده از سموم موثر جهت به حداقل رساندن خسارت بیماری در سال های اپیدمی ضروری است. این آزمایش که طی 2 سال انجام گرفت، قرار بود تاثیر قارچ کش های اکانتو ‭Picoxystrobin))‬، پرولین ‭( Prothioconazole) ‬و کومت ‭( Prothioconazole ) ‬علیه بیماری لکه خرمایی مورد ارزیابی قرار گیرند. پس از مدتی کمپانی مربوطه به بخش بیماری های گیاهی موسسه گیاهپزشکی کشور اطلاع داد که امکان وارد کردن سموم مذکور مقدور نمی باشد. پس از تماس بخش بیماری های موسسه با کمپانی بایر قرار شد که بجای آنها، قارچ کش های فالکون ‭( Falcon )‬، پروسارو ‭Prosaro) ) ‬و ناتیو ‭( Nativo ) ‬مورد استفاده قرار گیرند. متاسفانه به علت وجود تحریم قارچکش پروسارو وارد کشور نشد. از اینرو فقط دو قارچکش فالکن در مقادیر ‮‭45‬/،‮‭0/6 0‬ و ‮‭75‬/. و ناتیو در مقادیر ‮‭75‬/،‮‭1 0‬ و ‮‭1/25‬ لیتر در هکتار روی لاین گندم N‮‭8019‬ (حساس به بیماری لکه خرمایی) مورد ارزیابی قرار گرفتند. از قارچ کش تیلت ‭( Propiconazole ) ‬به عنوان سم مرجع استفاده گردید. عملیات سم پاشی در مرحله برگ پرچم گندم انجام شد. آزمایش در شرایط آلودگی مصنوعی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در شرایط مزرعه در ایستگاه تحقیقات زراعی بایعکلا انجام گرفت. ابعاد هر کرت 5ا4 متر، فاصله کرت ها از یکدیگر 1 متر و فاصله تکرارها از هم 2 متر بود. ارزیابی آزمایش ‮‭10‬ روز پس از محلول پاشی و سپس هر ‮‭10‬ روز یکبار تا خشک شدن برگ ها (رسیدگی) با یادداشت برداری از تیپ و شدت آلودگی انجام شد. پس از برداشت محصول وزن هزار دانه و عملکرد در هکتار تعیین و داده ها با استفاده از نرم افزار ‭MSTATC ‬مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب از داده های آزمایش نشان داد که بین تیمارهای آزمایش از نظر کنترل بیماری، وزن هزاردانه و عملکرد گندم اختلاف معنی داری در سطح یک درصد وجود دارد. قارچکش های فالکن به میزان ‮‭0/75‬ لیتر درهکتار و ناتیو به میزان ‮‭1/25‬ لیتردرهکتار در بین تیمارها بیشترین تاثیر را در کاهش بیماری، افزایش وزن هزار دانه و عملکرد گندم نشان دادند. لغات کلیدی: گندم، بیماری لکه خرمایی، کنترل شیمیایی