بررسی اثرات تنش رطوبتی بر روی عملکرد و اجزا عملکرد سه کلون امیدبخش متوسط دیررس در حال معرفی سیب زمینی ‭(1-397081 ‬، ‭10-397082 ‬و ‭2-397097)‬

بررسی واکنش سه کلون امیدبخش متوسطرس در حال معرفی سیب زمینی به شماره های ‮‭10 397081-1‬،-‮‭397082‬ و 2-،‮‭397097‬ به همراه دو شاهد دیررس منطقه (آگریا و ساوالان)، در برابر عوامل محیطی (زنده و غیر زنده) در ادامه تحقیقات سال های قبل، ضرورت داشت. در این راستا جهت بررسی اثرات مقادیر مختلف آب و تنش رطوبتی بر روی عملکرد و اجزا عملکرد کلون های فوق، پروژه تحقیقاتی با استفاده از کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی، آبیاری ‭(I) ‬با سه سطح 1‭I : ‬آبیاری براساس %‮‭100‬ آب مورد نیاز (بدون تنش)، 2‭I : ‬آبیاری براساس %‮‭60‬ آب مورد نیاز (%‮‭40‬ تنش) و 3‭I : ‬آبیاری براساس %‮‭40‬ آب مورد نیاز (%‮‭60‬ تنش) و عامل فرعی رقم ‭(B) ‬در پنج سطح شامل 1‭B: ‬کلون امیدبخش ‮‭397081-1‬ ، 2‭B : ‬کلون امیدبخش ‮‭10‬-،‮‭3 397082‬‭B : ‬کلون امید بخش 2-،‮‭4 397097‬‭B : ‬رقم آگریا و 5‭B : ‬رقم ملی ساوالان بود . آزمایش به مدت دو سال (‮‭91-92‬) در مزرعه تحقیقاتی ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل اجرا شد. به غیر از تیمار آبیاری بقیه عملیات زراعی در مرحله کاشت، داشت و برداشت، بصورت متداول و به طور یکنواخت برای تیمار ها اعمال شد. طی مراحل رشد، از صفاتی مانند شروع استولون زایی، شروع غده زایی، تعداد ساقه اصلی دربوته، قطر ساقه اصلی ، ارتفاع بوته، تعداد غده در بوته، وزن متوسط غده در بوته، درصد گروه های قطری غده های تولیدی، عملکرد کل غده در واحد سطح و عملکرد غده قابل فروش در واحد سطح یادداشت برداری به عمل آمد. تجزیه واریانس مرکب داده ها براساس آزمون ‭F ‬و مقایسه میانگین براساس آزمون چند دامنه ای دانکن انجام شد. عملکرد کل غده در واحد سطح ، عملکرد غده قابل فروش در واحد سطح، وزن غده در بوته، قطر ساقه اصلی و شروع استولون زایی در سطوح مختلف آبیاری ‭(I) ‬اختلاف معنی داری نشان دادند. عملکرد غده قابل فروش در تیمار آبیاری نرمال (1‭I) ‬با ‮‭27/08‬ تن در هکتار و در تیمار آبیاری با %‮‭40‬ تنش (2‭I) ‬با ‮‭23/90‬ تن در هکتار و در تیمار آبیاری با %‮‭60‬ تنش با ‮‭19/07‬ تن در هکتار به ترتیب در کلاس های ‭a ‬،‭b ‬و ‭c ‬قرار گرفتند. از لحاظ عملکرد قابل فروش، کلون های امیدبخش ‮‭397097-2‬ (3‭B) ‬با ‮‭26/39‬ تن در هکتار و ‮‭397082-10‬ (2‭B) ‬با ‮‭25/65‬ تن در هکتار هر دو در کلاس ‭a ‬و کلون امیدبخش ‮‭397081-1‬ (1‭B) ‬با ‮‭23/34‬ تن درهکتار درکلاس ‭ab ‬و ارقام شاهد ساوالان (5‭B) ‬و آگریا (4‭B) ‬به ترتیب با ‮‭21/61‬ تن در هکتار و ‮‭19/76‬ تن در هکتار درکلاس های ‭bc ‬و ‭c ‬قرار گرفتند. نتیجه کلی این که در اردبیل در مناطقی که تنش آبی در اثر کمبود آب زراعی ایجاد می گردد، برای کشت بهاره از کلون های شماره ‮‭397097-2‬ و ‮‭397082-10‬ استفاده شود. کلمات کلیدی: تنش آبی، کلون امیدبخش، کنتور حجمی آب، تشتک تبخیر، سیب زمینی