بررسی کاربرد سامانه اطلاعات جغرافیایی ‭(GIS) ‬در تهیه و تکمیل نقشه پراکنش علف ای هرز مزارع گندم آبی و دیم ایران

میزان خسارت علف های هرز در مزارع گندم آبی به عوامل مختلفی از قبیل نوع و تراکم علف های هرز مزارع، رعایت تناوب زراعی، منبع تهیه بذر، نوع مبارزه با علف های هرز، انواع علفکش های مصرفی و همچنین به نحوه و تراکم کاشت محصول بستگی دارد. در مدیریت علفهای هرز استان تعیین نقشه پراکنش علفهای هرز ‭) GIS ) ‬از اهمیت بسیار برخوردار است. این بررسی طی سالهای ‮‭1379 84‬ در مزارع گندم استان صورت گرفت. متناسب با سطح زیر کشت گندم استان در مناطق مختلف ، تعدادی مزارعه انتخاب گردید. در مزارعی که بین یک تا پنج هکتار وسعت داشتند پنج نقطه در ریوس شکل ‭W ‬انتخاب نموده بطوریکه فاصله هر دو نقطه متوالی ‮‭20‬ قدم بود. در هر نقطه یک کادر ‮‭25‬ / . متر مربعی انداخته ، علفهای هرز به تفکیک گونه شناسایی، شمارش و حذف گردید. در مزارع با وسعت 6 تا ‮‭15‬ هکتار، نه نقطه و در مزارع با مساحت ‮‭16‬ هکتار به بالا، ‮‭13‬ نقطه انتخاب گردید.زمان نمونه برداری، چگونگی عملیات مبارزه با علفهای هرز ( مکانیکی، شیمیایی و ... )، مرحله رشدی علفهای هرز، نوع کشت قبلی، مختصات جغرافیایی هر محل، علفهای هرز مزاحم برداشت، نوع آبیاری و.... یادداشت گردید. زمان نمونه برداری از مرحله شروع ساقه رفتن تا انتهای فاز زایشی گندم بود. نتایج این بررسی تعیین نقشه پراکنش علفهای هرز مزارع گندم در مناطق اقلید، ارسنجان، داراب، فسا، فیروزآباد، جهرم، کازرون، لار، ممسنی و شیراز بود. در هر یک از این مناطق، انواع علفهای هرز به تفکیک گونه و به ترتیب شاخص غالبیت، تراکم، یکنواختی و در صد فراوانی علفهای هرز و همچنین علفهای هرز مزاحم برداشت تعیین شد. واژه های کلیدی : گندم آبی ، ‭GIS ‬، علف هرز ، نقشه پراکنش