شناسایی ژنوتیپ اوتایپ (حفظ کننده نرعقیم سیتوپلاسمی) از بین دو توده اصلاحی منوژرم به روش کلاسیک و استفاده از نشانگر مولکولی برای انتخاب بوته های مقاوم به ریزومانیا در این توده ها

به منظور دستیابی به پایه های مادری سینگل کراس مقاوم، وجود رگه های اوتایپ و نرعقیم مقاوم الزامی است. در این پروژه از دو توده اصلاحی منوژرم‮‭201‬‭-SB-‬‮‭22‬ ‭(FC) ‬و ‮‭301‬‭-SB-‬‮‭23‬ ‭(FC) ‬که برای خاصیت اوتایپی و مقاومت به ریزومانیا تفرق نشان می دهند استفاده شد. در بهار ‮‭1390‬ بذر توده های اصلاحی مورد نظر در زمین آلوده به ریزومانیا کشت شدند. در اواخر فصل رشد گیاهان باقیمانده با توجه به وجود علایم بیماری بر روی ریشه انتخاب و در زمستان جهت ورنالیزاسیون به سیلو منتقل و نگهداری شدند. در شهریور همین سال یک رگه نرعقیم منوژرم در اشتکلینگ کشت شد. در بهار سال ‮‭1391‬تلاقی جفتی بین ریشه های مقاوم ورنالیزه شده و رگه نرعقیم در زیر کیج صورت گرفت و در تابستان بذر فول سیب از روی پایه پدری و بذر F1از روی پایه مادری برداشت شد. در پاییز همین سال مقداری از بذر بوته های F1 جهت کنترل نرعقیمی و منوژرمی در گلخانه کشت شد. در بهار ‮‭1392‬ فامیل های فول سیب در مزرعه آلوده به بیماری ریزومانیا به صورت مشاهده ای ارزیابی مقاومت شد. همچنین کنترل منوژرمی و نرعقیمی در گیاهان F1 به گل رفته صورت گرفت. در بهار ‮‭1393‬ مقداری از بذر فامیل های فول سیب در گلخانهکشت و نمونه برداری برگ از این گیاهان جهت آزمون مولکولی با نشانگر ‭ZN‬1که نوعی نشانگر ‭STS‬یا ‭SCAR‬بوده انجام گرفتو درصد بوته های حامل ژن مقاومت ‭(Rz‬1) در فامیل های فول سیب تعیین شد. در نهایت اوتایپ های‮‭9-201‬و ‮‭25-201‬از توده ‮‭201‬‭-FC ‬و اوتایپ های‮‭301 10-301‬،-‮‭11‬ و‮‭15-301‬از توده ‮‭301‬‭-FC‬دارای بیشترین مقاومت در مزرعه و یا بالاترین حضور ژن ‭Rz‬1و درعین حال با بیشترین خاصیت اوتایپی در بین ژنوتیپ های مورد آزمون انتخاب شدند. واژه های کلیدی: اوتایپ،چغندرقند،ریزومانیا،مقاومت،نشانگر مولکولی.