ارزیابی همبستگی بنیه بذر و جوانه زنی استاندارد با استقرار در مزرعه اکوتیپ های همدانی و قره یونجه

این تحقیق به منظور مقایسه میزان همبستگی شاخص های جوانه زنی و آزمون های بنیه بذر یونجه با میزان ظهور گیاهچه در مزرعه و تعیین بهترین آزمون برای ارزیابی سریع بنیه بذر یونجه در سال ‮‭1392‬ در موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال انجام گرفت. آزمایش در آزمایشگاه، گلخانه و مزرعه بر روی ‮‭10‬ توده بذر یونجه از دو توده یونجه همدانی و قره یونجه انجام شد. آزمون های آزمایشگاهی شامل ؛ آزمون های بنیه بذر شامل پیری تسریع شده در دو مدت تیمار پیری ‮‭48‬ و ‮‭72‬ ساعت، هدایت الکتریکی در 5 دمای ،5 ،‮‭10‬ ،‮‭20 15‬ و ‮‭25‬ درجه سلسیوس و خوانش ‭EC ‬پس از ،‮‭24‬ ،‮‭72 48‬ ساعت، آزمون های جوانه زنی در 5 دمای ،5 ،‮‭10‬ ،‮‭15‬ ،‮‭25 20‬ درجه سلسیوس با فاصله شمارش هر 8 ساعت، آزمون رشد گیاهچه و آزمون ظهور ریشه چه. توده های بذر یونجه مورد آزمایش برای ارزیابی درصد ظهور، درصد استقرار گیاهچه با 4 تکرار در مزرعه کاشته شدند. کشت توده های بذر در آزمایش گلخانه در در دو عمق کشت 1و 2 سانتیمتر و 4تکرار انجام گردید. بر اساس نتایج تجزیه واریانس و تجزیه همبستگی بنظر می رسد شاخص های میانگین زمان جوانه زنی، سرعت جوانه نی و زمان ‮‭50‬درصد جوانه زنی برای برآورد بنیه بذر یونجه مناسب نباشند و آزمون ظهور ریشه چه ‭(RE) ‬در برآورد بنیه بذر یونجه قابل توصیه نباشد. تجزیه همبستگی استقرار گیاهچه با آزمون های بنیه نشان داد آزمون هدایت الکتریکی دردمای ‮‭25‬درجه سلسیوس و خوانش هدایت الکتریکی در ساعت ‮‭24‬ می تواند برآورد مناسبی از بنیه بذر یونجه ارایه دهد. از میان آزمون های انجام گرفته آزمون پیری تسریع شده مناسب ترین آزمون برای برآورد بنیه بذر یونجه بوده و نزدیک ترین برآورد از بنیه بذر با تیمار کردن بذر در شرایط پیری به مدت ‮‭48‬ ساعت و شمارش تعداد بذر جوانه زده پس از ‮‭24‬ ساعت بدست آمد. کلیدواژه ها: یونجه، بنیه بذر، شاخص های جوانه زنی، استقرار در مزرعه