بررسی اثرات بیماری خال سیاه روی جوانه زنی بذر گندم

بیماری قارچی بذرزاد خال سیاه از عوامل مهم کاهش عملکرد کیفی و کمی محصول گندم که یکی از مهمترین محصولات کشاورزی است در سطح جهان می باشد . به منظور بررسی رابطه بین تعدادی از مهمترین گونه های قارچی عامل بیماری خال سیاه بر روی درصد جوانه زنی ، ظهور گیاهچه ، استقرار گیاهچه ، تعداد ریشه های جنینی و طول کلیوپتیل، ‮‭50‬ نمونه از محموله های بذری استان های اردبیل، مازندران،اصفهان، گلستان، آذربایجان شرقی، خوزستان و خراسان شمالی انتخاب و آزمون های استاندارد کشت بذر در کاغذ بلاتر مرطوب (روش بلاتر انجماد) جهت ارزیابی سلامت بذر و کشت لوله ای (ساندویچی) جهت ارزیابی کیفیت بذر صورت پذیرفت. تجزیه و تحلیل آماری داده های حاصل از بررسی نمونه ها نشان داد که گونه های ‭Alternaria alternata ‬، ‭Bipolaris sorokiniana ‬و ‭Fusarium spp. ‬در ایجاد بیماری غالب بوده و بعد از آن ‭Cladosporium ‬، ‭Curvularia ‬، ‭Aspergillus ‬، ‭Rhizopus ‬، ‭stemphylium Penicillium ‬و ‭chaetomium ‬از اهمیت کمتری برخوردار بودند. استان خوزستان و استان اردبیل با ‮‭18‬ و 9 درصد آلودگی به خال سیاه به ترتیب بیشترین و کمترین میزان آلودگی را به خود اختصاص دادند بررسی ضرایب همبستگی بین عوامل ایجاد کننده خال سیاه و کیفیت بذر مشخص ساخت که کلیه قارچهای شناسایی شده عامل بیماری خال سیاه در آزمون سلامت بذر با درصد جوانه زنی نهایی و درصد گیاهچه عادی همبستگی نداشتند. از میان شاخص های آزمون سلامت بذر ‭Fusarium spp. ‬به عنوان عامل بیماری بر طول گیاهچه همبستگی منفی داشت، و اثر قارچ فوزاریوم موجود در نمونه های بذری منجر به کاهش طول گیاهچه ها گردید. همین امر باعث می شود که این پاتوژن بر شاخص طولی بنیه گیاهچه نیز اثر گذاشته و میان ‭Fusarium spp. ‬و شاخص طولی بنیه گیاهچه همبستگی منفی مشاهده شد