اندازه گیری جیوه حاصل از اکسیداسیون شیمیایی تیومرسال در فراورده های بیولوژیک به روش بخارسرد طیفبینی جذب اتمی

تیومرسال (که با اسامی تیمروسال و مرتیولات نیز شناخته میشود) یک مشتق آلی جیوهدار از اتیل جیوه میباشد که به عنوان نگهدارنده در فراورده نهایی واکسنهای باکتریایی مصرف پزشکی مورد استفاده قرار میگیرد. تیومرسال به عنوان غیرفعال کننده مطمین ارگانیسمها و توکسینها طی تولید واکسن، همچنین جهت استریل بودن خط تولید و جلوگیری از رشد میکروبها در محصول به کار میرود. در سال های اخیر، نگرانیها در مورد استفاده از این ماده در واکسن افزایش یافته است، به ویژه این که این فراورده ها در کودکان مورد استفاده قرار میگیرد. کنترل منظم این نگهدارندهها، جهت اطمینان از این که محصول بیولوژیکی به صورت مناسبی محافظت شده و مقدار اضافی از جیوه به فراورده نهایی افزوده نشده است، بسیار مهم میباشد. نگهدارندههای حاوی جیوه از ترکیباتی هستند که سنجش آن ها به آسانی امکان پذیر نیست ؛ چرا که معمولا در غلظت بسیار کم مورد استفاده قرار میگیرند و ترکیبات ناشی از تخریب آنها با فراورده بیولوژیک واکنش داده و تعداد زیادی محصول تداخل کننده به وجود می آورد. روشهای شیمیایی متداول، نظیر روش رنگ سنجی با استفاده از دیتیزون به روشهای خسته کننده هضم و استخراج نیاز دارند که استفاده از آن ها به عنوان یک روش کنترلی روزمره عملی نمیباشد. روشهای میکروبیولوژی نیز به سادگی نمیتوانند برای سنجش تعداد زیاد نمونه مورد استفاده قرار گیرند. روشهای میکروبیولوژی مشکلات دیگری نیز دارند; از جمله این که نتایج می توانند تحت تاثیر سایر ترکیبات موجود در فراورده های بیولوژیکی، قرار گیرند. اندازه گیری جیوه کل به روش تزریق در جریان بخار سرد جذب اتمی انجام می شود. در این روش جیوه، که به فرم آلی در ساختارنمونه حضور دارد، باید آزاد شود تا بتوان آن را مورد اندازه گیری قرار دارد. برای انجام این کار، تخریب تیومرسال به روش شیمیایی با استفاده از پتاسیم پرمنگنات به مقدار ‮‭30‬‭mg ‬در محیط اسیدی (‮‭2/1‬‭ml HNO‬3+ ‮‭8/1‬‭ml H‬2‭SO‬4) در دمای C‮‭80‬ انجام شد. در این روش بازیابی در حدود %‮‭95‬ مشاهده شد. حد آشکارسازی روش براساس سه برابر انحراف استاندارد محلول شاهد برای واکسن و آنتی ژن برابر‮‭1 2/0‬‭-gl ‬می باشد. منحنی کالیبراسیون در محدوده ‮‭1 1‬‭-gl ‬تا ‮‭1 200‬‭-gl ‬خطی می باشد. مقدار انحراف استاندارد نسبی تیومرسال کمتر از %3 برای واکسن و آنتی ژن در مقدار‮‭1 10‬‭-gl ‬می باشد. کلید واژه: تیومرسال ؛ محصول بیولوژیک ؛ هضم اسیدی ؛ تزریق در جریان- بخار سرد جذب اتمی.