بررسی نقش افزودنی ها در کاهش دز مصرفی حشره کش های فنیتروتیون و دلتامترین در کنترل شیمیایی سن گندم ‭Eurygaster integriceps Puton‬

گندم عمده ترین محصول زراعی کشور است. در مزارع گندم و جو، سن گندم ‭Eurygaster integriceps Puton ‬همواره یک آفت کلیدی بوده و در اغلب اوقات مبارزه شیمیایی علیه سن مادر و پوره ها انجام می شود. این تحقیق به بررسی کاربرد افزودنی ها از جمله روغن ها درکاهش مقدار مصرف سم، افزایش دوام و کارایی سم می پردازد. تیمارها عبارت بودند از: فنیتروتیون 1 ‭%EC‬‮‭50‬ لیتر در هکتار، فنیتروتیون ‮‭800‬ ‭%EC‬‮‭50‬ میلی لیتر در هکتار + روغن سیتوویت ‮‭0/5‬ در هزار، فنیتروتیون ‮‭800‬ ‭%EC‬‮‭50‬ میلیلیتر در هکتار + روغن برتر ‮‭0/5‬ در هزار، فنیتروتیون ‮‭800‬ ‭%EC‬‮‭50‬ میلیلیتر در هکتار + روغن مایونز ‮‭0/5‬ در هزار، دلتامترین ‮‭300‬%‮‭5.2‬ ‭EC ‬میلی لیتر در هکتار، دلتامترین ‮‭250‬%‮‭5.2‬ ‭EC ‬میلیلیتر در هکتار + روغن سیتوویت ‮‭0/5‬ در هزار، دلتامترین ‮‭250‬%‮‭5.2‬ ‭EC ‬میلیلیتر در هکتار + روغن برتر ‮‭0/5‬ در هزار، دلتامترین ‮‭250‬%‮‭5.2‬ ‭EC ‬میلیلیتر در هکتار + روغن مایونز ‮‭0/5‬ در هزار، روغن برتر ‮‭0/5‬ در هزار، روغن سیتوویت ‮‭0/5‬ در هزار، روغن مایونز ‮‭0/5‬ در هزار و شاهد. این تیمارها در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در زمان سمپاشی علیه سن مادر و پوره در سه استان قزوین، اصفهان و کردستان در سالهای ‮‭1389‬ و ‮‭1390‬ بررسی شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس مبارزه علیه سن مادر بیانگر اختلاف معنیدار در سطح %5 بین تیمارها در سه منطقه می باشد. بطوریکه بعد از بیست روز تیمارهای دلتامترین%‮‭5.2‬ ‭EC‬، فنیتروتیون ‭%EC‬‮‭50‬، دلتامترین + روغن مایونز، فنیتروتیون + روغن مایونز، فنیتروتیون + روغن سیتوویت با درصد کارایی بین ‮‭88/96-95/05‬ در گروه ‭a ‬و تیمار روغن سیتوویت با میانگین ‮‭25/61‬ درصد در گروه ‭c ‬قرار گرفتند. تجزیه واریانس در مرحله پوره دارای اختلاف معنیدار در سطح %5 بین تیمارها با تیمارهای روغن را در مناطق مورد نظر نشان می دهد. بهطوریکه بعد از بیست روز اکثر تیمارهای اصلی با میانگین بین ‮‭77/02 -89/25‬ درصد در گروه a،‭ab ‬و تیمار روغن برتر با میانگین ‮‭40/17‬ درصد در گروه c، تیمار روغن مایونز با میانگین ‮‭37/31‬ درصد در گروه ‭c ‬و تیمار روغن سیتوویت با میانگین ‮‭19/55‬ درصد در گروه ‭d ‬قرار گرفتند. با توجه نتایج بدست آمده کاربرد افزودنی ها از جمله روغن مایونز و سیتوویت می تواند ضمن افزایش کارایی کنترل شیمیایی، میزان مصرف سموم را کاهش دهد. واژههای کلیدی: سن گندم، روغنهای افزودنی، فنیتروتیون، دلتامترین، کاهش مصرف حشره کش