مطالعه جمعیتی گونه های دامی در خطر انقراض کشور شامل شتر دوکوهانه، گاو سرابی، گاو گلپایگانی و تهیه بانک ‭DNA ‬ژنومی از آنها

کشور ما یکی ازمناطق اصلی اهلی کردن دام در جهان بوده و دارای ذخایر ارزشمند ژنتیکی می باشد. این ذخایر طی هزاران سال نسبت به شرایط نامساعد محیطی منطقه مقاوم شده اند. لذا حفاظت از این ذخایر ژنتیکی در قالب حفظ پراکنش ژنتیکی برای دستیابی بهینه به ژن های مطلوب و ترکیب ژنی مطلوب در ارتباط با تامین غذای آیندگان ضروری است. متاسفانه در طی سالیان متمادی نه تنها اقدام شایسته ای جهت حفظ و حراست از این سرمایه ارزشمند ملی صورت نگرفته است بلکه در بعضی موارد شاهد تهدید به انقراض بعضی از این ذخایر ژنتیکی از جمله شتر دو کوهانه، گاو گلپایگانی می باشیم. لذا جهت حفظ این مجموعه ژنتیکی بسیار با ارزش ملی و بین المللی هر گونه اقدامی ، شایسته و لازم به حمایت می باشد . پروژه حاضر به منظور بررسی وضعیت تعداد و پراکنش سه نژاد از دامهای کشور که جمعیت آنها در خطر انقراض می باشد، شامل شتر دوکوهانه، گاو گلپایگانی و گاو سرابی و همچنین تهیه بانک ‭DNA‬از آنها تهیه، تدوین و به اجرا در آمد. ابتدا اطلاعات مربوط به تعداد، مناطق پراکنش و اطلاعات دقیق جمعیتی گونه های دامی مورد بررسی در سطح کشور جمع آوری و ثبت گردید. سپس نمونه خون از منطقه پراکنش هریک از نژادهای فوق تهیه و به آزمایشگاه منتقل گردید. در آزمایشگاه ‭DNA‬ژنومی این دامها استخراج و پس از ثبت اطلاعات در بانک های مخصوص ذخیره شد. با اجرای این طرح ضمن کسب اطلاعات جمعیتی هریک از سه نژاد فوق، بیش از ‮‭200‬ نمونه ‭DNA ‬با کیفیت و کمیت مطلوب از این ذخایر ژنتیکی ارزشمند استخراج و در بانک مخصوص ثبت شد. همچنین در راستای اجرای این طرح تعدادی از نمونه های ‭DNA ‬مربوط به بعضی از نژادهای گوسفند و بز کشور که در سالهای قبل در قالب اجرای پروژه های مطالعات تنوع ژنتیکی بدست آمده بود با این بانک منتقل و اطلاعات آنها نیز ثبت شد. لازم به ذکر است اطلاعات بدست آمده در این بانک بعنوان یک منبع اطلاعاتی ارزشمند می تواند در آینده برای اجرای تحقیقات مختلف بنیادی از قبیل پروژه های ژنومی و همچنین پروژه های مربوط به شناسایی ژنهای کاندیدای صفات اقتصادی، مورد استفاده محققین کشور قرار گیرد. کلید واژه:ذخایر ژنتیکی، دامهای در خطر انقراض، بانک‭DNA