ارتباط بین نمره وضعیت بدن، وزن بدن و ابعاد دنبه میش در زمان جفت گیری با عمل کرد تولیدمثلی در گوسفند کبوده فارس

هدف از این بررسی یافتن ارتباط بین نمره وضعیت بدن، ابعاد دنبه و وزن بدن با ویژگی های تولید مثلی در گوسفند کبوده فارس می باشد. به همین منظور در شروع فصل جفت گیری در نقاط مختلف استان فارس، 5 گله ‮‭150‬ تا ‮‭200‬ راسی (‮‭900‬ راس) انتخاب و هر گله با هدف تلقیح مصنوعی یا جفت گیری طبیعی به دو گروه تقسیم بندی شدند. در گروه اول یا گروه جفت گیری طبیعی، همزمان سازی فحلی انجام نشد.در گروه تلقیح مصنوعی ‮‭12‬ روز قبل از اندازه گیری ها اقدام به سیدرگذاری شد. در روز دوازدهم و همزمان با کشیدن سیدر، ‮‭500‬ واحد ‭PMSG ‬تزریق، و پس از ‮‭24‬ تا ‮‭48‬ ساعت میش ها برای تلقیح آماده شدند. در هر دو گروه قبل از تلقیح مصنوعی و جفت گیری طبیعی،نمره وضعیت بدن، نمره وضعیت دنبه و وزن بدن ارزیابی و اندازه گیری شد. پس از انجام تلقیح و طی دوره آبستنی و زایمان کلیه اطلاعات مورد نیاز برای برآورد ویژگی های تولید مثلی در هر گله، ثبت گردید. اطلاعات به دست آمده با استفاده از روش مربع کای و ‭GLM ‬در برنامه آماری ‭SAS‬تجزیه گردید. درصد بره زایی در گروه های 1 تا 5 نمره وضعیت بدنی به ترتیب 3/،‮‭6 78‬/،‮‭97‬ ،‮‭99 99‬ و ‮‭69/4‬ به دست آمد. درصد باروری در گروه 5 دارای کمترین مقدار (‮‭73/6‬) و در گروه 3 دارای بالاترین مقدار (‮‭99‬) بود. تعداد بره متولد شده در هر زایمان از 1 در گروه های 1 و 5 تا ‮‭1/36‬ در گروه 3 متغیر بود که اختلاف آنها معنی دار بود. نسبت میش های آبستن به میش های آمیزش کرده ضرب در صد (فکاندیتی) نیز در گروه های 1 تا 5 نمره وضعیت بدنی به ترتیب 4/،‮‭71‬ ،‮‭116‬ ،‮‭123 126‬ و ‮‭66/5‬ به دست آمد. درصد سقط جنین دارای بالاترین درصد (%9) در گروه 1 و پایین ترین درصد (9/%0) در گروه 2 نمره وضعیت بدنی بود. درصد آبستنی در گروه های 1 تا 5 نمره وضعیت بدنی به ترتیب ،‮‭58‬ ،‮‭89‬ ،‮‭93 94‬ و ‮‭52‬ به دست آمد که اختلاف بین گروه ها معنی دار بود (‮‭0/01‬‭P ). ‬درگروه های مختلف نمره وضعیت بدنی و روش جفتگیری طبیعی، درصد بره زایی اختلاف معنی دار نشان داد(‮‭0/01‬‭P )‬، درصد باروری در گروه 5 مساوی ‮‭75‬ (کمترین) و در گروه 3 مساوی ‮‭99‬ (بالاترین) بود. تعداد بره متولد شده در هر زایمان در گروه های مختلف بین ‮‭0/95‬ تا ‮‭1/13‬ متغیر بود. پایین ترین درصد فکاندیتی مربوط به گروه 1 (‮‭68‬) و بالاترین آن مربوط به گروه 3 (‮‭106‬) بود. درصد سقط جنین از صفر در گروه 3 تا 6 درصد در گروه 1 نمره وضعیت بدن متغبر بود. درصد آبستنی نیز در گروه های مختلف دارای اختلاف معنی دار (‮‭0/01‬‭P )‬، و به ترتیب ،‮‭52‬ ،‮‭82‬ ،‮‭86 86‬ و ‮‭51‬ درصد به دست آمد. برخی ویژگی های تولید مثلی با نمره های مختلف وضعیت بدنی، در دو روش تلقیح مصنوعی و جفتگیری طبیعی دارای اختلاف معنی دار می باشند (‮‭0/01‬‭P ). ‬این ویژگی ها در اکثر موارد در گروه تلقیح مصنوعی و همزمانی با سیدر، از گروه جفتگیری طبیعی بالاتر است. هم بستگی بین متغیرها از نظر آماری در سطح 1 درصد معنی دار است (‮‭0/01‬‭P ). ‬پایین ترین ضریب هم بستگی بین ارتفاع جدوگاه و نمره وضعیت بدنی (‮‭0/16‬) و بالاترین آن بین نمره وضعیت دنبه و نمره وضعیت بدن (‮‭0/61‬) محاسبه شده است.با توجه به نتایج به دست آمده چنانچه دامداران در فصل جفت گیری، دام های خود را به نمره 3 در وضعیت بدن برسانند عمل کرد تولید مثلی گله افزایش واز نظر اقتصادی سود بیشتری عاید خواهد شد. هم چنین اگر دام داران با استفاده از سیدر حاوی پروژسترون و تزریق‭PMSG‬، از تلفیق همزمانی سیکل فحلی با نمره وضعیت بدنی مطلوب، استفاده نمایند باعث افزایش ویژگی های تولید مثلی به طور معنی دار در گله خود شده که این افزایش منجر به بالا رفتن بازده تولید مثلی و افزایش سود آنها به طور معنی دار خواهد شد. واژه های کلیدی: گوسفند کبوده فارس، نمره وضعیت بدن، ویژگی های تولید مثلی