بررسی اثر جایگزین شیر بر رشد و عملکرد گوساله های شیری و مقایسه آن با شیر مادر

به منظور کاهش هزینه پرورش گوساله، استفاده بهینه از شیر و استفاده از جیره آغازین در تغذیه گوساله ها، امکان استفاده از شیر جایگزین در تغذیه گوسا له های شیر خوار در منطقه گلپایگان بررسی شد. این طرح بصورت کاملا" تصادفی و به روش دسته بندی فاکتوریل (2ا2) شامل دو تیمار شامل شیر و شیر جایگزین و دو جنس (‮‭10‬ راس نر و ‮‭10‬ راس ماده) با ‮‭20‬ تکرار اجرا شد. تعداد ‮‭20‬ راس گوساله هنگام تولد وزن کشی شد ند که ‮‭10‬ راس آن بعنوان تیمار شاهد با شیر گاو تا سن دو ماهگی تغذیه شدند و ‮‭10‬ راس آن تا سن ‮‭14‬ روزگی از مخلوط شیر طبیعی و شیر جایگزین به ترتیب با نسبت های 1 به 3 تا 3 به 1 استفاده کردند. پس از ‮‭14‬ روزگی این گروه آزمایشی بطور کامل با جایگزین شیر تا سن دو ماهگی تغذیه شدند. میزان مصرف جایگزین شیر ‮‭5/5‬ تا ‮‭6/5‬ کیلو گرم در روز بود (بسته به وزن بدن). از پایان هفته اول جیره آغازین بطور آزاد در اختیار هر دو گروه آزمایشی قرار گرفت. گوساله ها هنگام تولد و سپس تا سن دوازده ماهگی، ماهیانه وزن کشی شدند. نتایج نشان داد که بین متوسط افزایش وزن روزانه گوساله های تیماراول و دوم در ماه اول (‮‭0/316‬ و ‮‭0/227‬کیلوگرم) اختلاف معنی دار وجود داشت (‮‭0/05‬ ‭P<). ‬بین متوسط افزایش وزن گوساله های تیمار اول و دوم در ماه دوم (‮‭0/512‬ ، ‮‭0/457‬ کیلوگرم) و ماه سوم (‮‭0/602‬ و ‮‭0/541‬ کیلوگرم) اختلاف معنی دار وجود نداشت (‮‭0/05‬ ‭P> ). ‬متوسط افزایش وزن روزانه گوساله ها در ماه چهارم بترتیب ‮‭0/542‬ و ‮‭0/630‬ کیلوگرم و معنی دار بود (‮‭0/05‬ ‭P<). ‬متوسط افزایش وزن گوساله ها در ماه پنجم بترتیب ‮‭0/713‬ ، ‮‭0/732‬ کیلوگرم و غیرمعنی دار و متوسط افزایش وزن گوساله ها در ماه ششم بترتیب ‮‭0/867‬ ، ‮‭0/807‬ کیلوگرم و غیرمعنی دار بود. متوسط کل افزایش وزن گوساله های تیمارها از تولد تاسن دوازده ماهگی بترتیب ‮‭642‬/. و ‮‭627‬/. کیلوگرم که معنی دار نبود (‮‭0/05‬ ‭P> ). ‬سود اقتصادی جایگزین شیر نسبت به شیر طبیعی در زمان آزمایش برای هر راس گوساله ‮‭260780‬ ریال بود. بطور کلی نتیجه گیری می شود که از سن دو هفتگی به بعد در تغذیه گوساله های شیر خوار از جایگزین شیر می توان استفاده کرد. واژه های کلیدی: جایگزین شیر- گوساله- جیره آغازین- گلپایگان- ایران