جداسازی و تعیین توالی نوکلیوتیدی ناحیه بسیار متغییر ژن ‭S1 ‬ویروس های عفونی شرکت کننده در سندرم های تنفسی گله های مرغ تجارتی استان خراسان رضوی

برونشیت عفونی یکی از بیماریهای عمده تنفسی ویروسی گله های مرغ گوشتی در استان خراسان رضوی است که موجب خسارت های اقتصادی فراوانی عموما در اشکال عفونت های توام و کاهش تولید تخم مرغ می شود. بیماری سالهاست در استان گزارش شده است که سروتیپ های مورد تایید گرفته از این وقوع ها مربوط به سروتیپ های ماساچوست و ‮‭91/4‬ بوده است. در طی چند سال گذشته با وجود واکسیناسیون های فشرده علیه این بیماری با واکسن H‮‭120‬ و میزان کمتری با واکسن ‮‭91/4‬ وقوع های زیادی از بیماری از سرتاسر استان گزارش شده است. در این مطالعه جهت مشخص شدن سروتیپ های در حال گردش ویروس، ردیابی ویروس برونشیت عفونی از ‮‭36‬ گله مرغ گوشتی تجاری مبتلا به عارضه تنفسی ارسال شده از استان بوسیله جداسازی ویروس در تخم مرغ های جنین دار‭SPF ‬و تکنیک ‭RT-PCR ‬انجام شد. از واکنش ‭Nested-PCR ‬برای تعیین سروتیپهای ماساچوست، ‮‭91/4‬ ، D‮‭1466‬ و D‮‭274‬ و استفاده برای تعیین توالی نوکلیوتیدی ناحیه بسیار متغییر ژن S1 استفاده شد. جداسازی و ردیابی در ‮‭22‬ گله مورد تایید قرار گرفت. براساس نتایج تعیین توالی نوکلیوتیدی، ‮‭68‬% (‮‭15/22‬)، ‮‭27‬% (‮‭6/22‬) و ‮‭4/5‬% (‮‭1/22‬) از این ویروسها به ترتیب در یک گروه واریانت جدید، سروتیپ ماساچوست و سروتیپ ‮‭4/91‬ قرار گرفتند. عفونت توام سروتیپی در هیچیک از گله های بررسی شده مشاهده نشد. این واریانت ها بطور برجسته ای از سایر سروتیپ های شناخته شده ویروس برونشیت عفونی متفاوت بود بطوریکه بیش از %‮‭85‬ شباهت نوکلیوتیدی مشاهده نشد. در سطح نوکلیوتید و اسیدآمینه شباهت زیادی در بین واریانت ها و همچنین با واریانت های گزارش شده از کشورهای عراق (4/%‮‭99‬) و اسراییل(9/%‮‭97‬) مشاهده شد. این واریانت ها با واکسن های H‮‭120‬ و ‮‭91/4‬ تقریبا %‮‭82‬ شباهت نوکلیوتیدی داشتند. در مقایسه با سایر سروتیپ ها مشخص شد تغییر پنج اسیدآمینه در موقعیتهای ‮‭264‬ ‭(V ‬یا ‭I ‬یا Tبه ‭F)‬، ‮‭270‬ ‭(A ‬یا ‭E ‬یا Tبه ‭V)‬، ‮‭286‬ ‭(P ‬یا ‭L ‬یا ‭S ‬یا ‭N ‬یا Tبه ‭V)‬، ‮‭307‬ ‭(F ‬یا ‭L ‬به ‭V) ‬و ‮‭321‬ ‭(N ‬یا‭K ‬یا ‭S ‬به ‭D) ‬منحصربفرد این واریانت ها میباشند. یکنواختی ژنومی و پراکندگی واریانت جدید تقریبا در تمامی شهرستان های استان حاکی از انتشار جغرافیایی گسترده، پایداری و غالب بودن واریانت در منطقه است. مشاهدات بالینی و کالبدگشایی نشان داد که این واریانت ها تمایل بیشتر به طرف دستگاه تنفس و کمتر به کلیه دارند. . اینگونه استنباط می شود که علت وقوع های اخیر برونشیت عفونی در استان بطور عمده در ارتباط با ظهور یک واریانت جدید بوده که در یک گروه ژنوتیپ جدید ویروسهای برونشیت عفونی طبقه بندی می شود. لذا به نظر میرسد برای کنترل بیماری نیاز میباشد کارآیی برنامه های واکسیناسیون موجود در منطقه مورد ارزیابی قرار گیرند. کلید واژه ها : ویروس برونشیت عفونی، ژنوتیپ جدید، سروتیپ ‮‭91‬/،4 آنالیز نوکلیوتیدی، درخت فبلوژنی، S1، ‭RT-PCR