ارزیابی عملکرد و صفات مهم زراعی ژنوتیپ های زمستانه و بینابین گندم نان در خزانه های بین المللی در شرایط دیم

به منظور شناسایی ژنوتیپ هایی با پتانسیل عملکرد بالاتر از ارقام موجود که متحمل به تنش های زنده و غیرزنده محیطی باشند تحقیقی مشتمل بر آزمایش مقایسه عملکرد تکراردار‮‭15‬‭thIWWYT-SA (‬شامل‮‭30‬ لاین و رقم گندم زمستانه) بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی، آزمایش مقایسه عملکرد مشاهده ای ‮‭20‬‭th FAWWON-SA (‬شامل ‮‭111‬ رقم و لاین گندم بینابین و زمستانه) و آزمایش مقایسه عملکرد مشاهده ای 6‭th STEMRRSN (‬شامل ‮‭129‬ لاین و رقم) بر روی گندم های نان بهاره دریافتی از طریق برنامه ‭IWWIP ‬در ترکیه و مرکز تحقیقات بین المللی سمیت به همراه ارقام شاهد آذر2 ، رصد و اوحدی در ایستگاه های تحقیقات کشاورزی دیم مراغه، ایستگاه آلاروق اردبیل و ایستگاه قاملو کردستان انجام گرفت. در طول فصل زراعی از صفات زراعی نظیر درصد سبز، تحمل به سرما، ارتفاع بوته، عدم ورس و ریزش دانه، تعداد روز تا ظهور سنبله و رسیدن فیزیولوژیکی، واکنش به بیماری ها یادداشت برداری بعمل آمد و پس از برداشت محصول، عملکرد دانه ژنوتیپ های مورد بررسی توزین و وزن هزاردانه آنها تعیین گردید. براساس نتایج حاصل از تجزیه داده ها و مقایسه لاین ها با ارقام شاهد ژنوتیپ های مطلوب از نظر پتانسیل عملکرد دانه وخصوصیات زراعی مورد نظر انتخاب گردیدند. اطلاعات حاصل از بررسی های فوق برابر فرم های مربوطه تکمیل و جهت اشتراک با دیگر مراکز بین المللی مجری این آزمایشات به مرکز تحقیقات بین المللی سمیت و برنامه ‭IWWIP ‬در ترکیه ارسال گردید. از بین ژرم پلاسم مورد بررسی بر اساس نتایج بدست آمده در مجموع تعداد ‮‭40‬ لاین و رقم بین المللی گندم جهت ادامه بررسی در آزمایشات مقایسه عملکرد انتخاب گردیدند. از این تعداد ‮‭14‬ ژنوتیپ انتخابی برای ادامه بررسی به آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی ایستگاهی سال آتی در ایستگاه مراغه (‮‭21‬‭thPWYT) ‬و تعداد ‮‭26‬ ژنوتیپ جهت ادامه بررسی به آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی مشترک مناطق سردسیر و معتدل (‮‭21‬‭thPRWYT) ‬هدایت گردیدند. واژه های کلیدی :گندم نان، آزمایشات مقایسه عملکرد، ژرم پلاسم بین المللی