تشکیل باغ بذر تاغ با استفاده از ژنوتیپهای برتر (استان یزد)

به منظور ارزیابی و استفاده از توانمندی های ژنتیکی و تنوع موجود در ژنوتیپ های مختلف تاغ، طرح تشکیل باغ بذرتاغ با استفاده از ژنوتیپهای برترازسال ‮‭1388‬ در ایستگاه تحقیقات بیابان شهیدآیت الله صدوقی واقع در شهرستان اشکذر در استان یزد اجرا گردید. در این تحقیق بذر پایههای مختلف زردتاغ و سیاهتاغ از عرصه جمع آوری گردید و در فصل بهار درگلدانهای پلاستیکی کشت گردید. پس از رشد کافی نهالهای زردتاغ و سیاهتاغ در دو قطعه جدا از هم در عرصه کشت نموده و در مدت 3 سال صفات مختلف مورفولوژیک مانند ارتفاع درختچهها، تاجپوشش، شادابی، آلودگی به سفیدک و پسیل مورد اندازهگیری قرارگرفت. تجزیه و تحلیل داده های حاصل با روش های همبستگی صفات مورد مطالعه، تجزیه خوشهای و تجزیه به مولفههای اصلی انجام شد. به منظور استقرار مناسب نهال ها در سال اول و دوم آبیاری صورت گرفت و نسبت به همه عوارض احتمالی از قبیل آفات و امراض نیز مراقبت های لازم انجام شد. از آنجا که ژنوتیپ های برتر شناسایی شده موجود ممکن است کفاف پایه های لازم برای احداث باغ بذر را نکند، در سال های بعد امکان اضافه شدن ژنوتیپ هایی از تاغ که از طریق آزمون نتاج مورد ارزیابی قرار میگیرند نیز وجود دارد، ژنوتیپ های مطلوب به تدریج به باغ بذر اضافه می گردند تا هم کلیه جایگاه های نهال ها تکمیل گردد و هم ژنوتیپ ها یا پایه هایی که احتمالا از باغ بذر حذف میشوند جایگزین شوند. هر نهال یا فامیلی که از خود ضعفی نشان داد از باغ بذر حذف شدند و با نتاج ژنوتیپ های برتر جدید جایگزین گردیدند. به عبارت دیگر به رغم انتخاب پایه های برتر در آزمون نتاج اولیه برخی از ژنوتیپ ها در باغ بذر نسبت به سایرین ضعف نشان دادند که حذف گردیدند. با استفاده از نتایج حاصل و ادامه بررسی ها می توان از یک باغ بذر مناسب تاغ در استان در راستای اهداف بخش منابع طبیعی و نیز بیابان زدایی بهره برداری نمود. واژه های کلی دی: باغ بذر، تنوع ژنتیکی، زردتاغ، سیاهتاغ، یزد.