بررسی خصوصیات زراعی و عملکرد دانه ژنوتیپ های نخود در آزمایش های مقایسه عملکرد مناطق دیم گرم و نیمه گرمسیری

به منظور دست یابی به ژنوتیپ های نخود پرمحصول تر از ارقام موجود که واجد صفات مناسبی چون تعداد غلاف در بوته بیشتر، درشتی دانه، تحمل به تنش های محیطی مانند خشکی و گرما، مقاومت به آفات و بیماری ها، زودرسی و بازارپسندی موردنظر باشند، در سال زراعی ‮‭1391-92‬ آزمایش مقدماتی مقایسه عملکرد نخود ‭(PRCYT) ‬با تعداد ‮‭39‬ ژنوتیپ انتخابی از آزمایش های بین المللی به همراه رقم شاهد آزاد در قالب طرح سیستماتیک مقایسه عملکرد اجرا گردید. همچنین دو فقره آزمایش پیشرفته مقایسه عملکرد نخود هر کدام شامل ‮‭18‬ ژنوتیپ انتخابی از آزمایش مقدماتی مقایسه عملکرد نخود سال قبل به همراه ارقام شاهد آزاد و آرمان در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در ایستگاه های تحقیقات کشاورزی دیم گچساران و خرم آباد اجرا گردید. در طول دوره رویش از صفات مختلف زراعی و مرفوفیزیولوژیکی ژنوتیپ های مورد آزمایش از قبیل تاریخ و درصد سبز، قدرت رویش، پایداری بوته، ارتفاع بوته، روز تا گلدهی و رسیدن، واکنش به بیماری های مهم از جمله برق زدگی و نظایرآن یادداشت برداری به عمل آمد. پس از برداشت محصول هم میزان وزن صد دانه، تعداد دانه در غلاف، عملکرد دانه و دیگر صفات مرتبط اندازه گیری شد. در آزمایشات پیشرفته بر روی عملکرد دانه ژنوتیپ ها تجزیه واریانس به عمل آمد و میانگین ها به روش ‭LSD ‬مقایسه شدند. در آزمایش مقدماتی مقایسه عملکرد با استفاده از ارزیابی عملکرد دانه هر لاین با میانگین عملکرد رقم شاهد بر روی نمودار، ژنوتیپ های دارای عملکرد دانه بالاتر از رقم شاهد انتخاب شدند. در نهایت ژنوتیپ هایی که در مقایسه با شاهد عملکرد بالاتری تولید نموده و واجد صفات مطلوب زراعی بودند برای شرکت در مراحل بعدی تحقیق در سال زراعی ‮‭2013-2014‬ انتخاب شدند. واژه های کلیدی: آرمان، آزاد، ژنوتیپ، نخود کابلی و عملکرد