بررسی تاثیر سطوح مختلف جمعیت نماتد مولد گره ریشه ‭M.javanica ‬روی خیار گلخانه ای

به منظور بررسی اثر سطوح مختلف جمعیت نماتد مولد گره ریشه ‭Meloidogyne javanica ‬روی فاکتورهای رویشی خیار و ارزیابی متغیرهای وابسته به جمعیت نماتد متا ثر از تیمارهای آزمایشی، آزمایش گلدانی طی دو سال متوالی (‮‭89-90‬) در شرایط گلخانه در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل سطوح جمعیت صفر(شاهد)، سه، پنج، هفت و نه تخم و لارو سن دو نماتد در گرم خاک با پنج تکرار برای هر تیمار بود که در گلدانهایی با گنجایش سه کیلوگرم خاک تلقیح شدند. سه ماه پس از انتقال نشا چهار برگی داخل گلدانهای آلوده به سطوح تیماری، فاکتورهای مورد بررسی، ارزیابی شد. با توجه به معنی دار شدن نتایج حاصل از تجزیه مرکب داده ها طی دو سال، نتایج حاصل از داده های هر سال بطور جداگانه تجزیه گردید. مقایسه تیمار شاهد با سایر تیمارها نشان داد، کلیه سطوح آزمایش، باعث کاهش پارامترهای رویشی گیاه از جمله طول ریشه، اندام هوایی، وزن ترریشه و وزن محصول و همچنین تغییر در متغیرهای وابسته به جمعیت نماتد شامل تعداد گره، جمعیت نهایی و فاکتور تولید مثل شدند. با افزایش سطوح جمعیت، فاکتورهای رویشی گیاه کاهش یافت بطوریکه از مقایسه تیمار شاهد با سایر سطوح تیماری، اختلاف معنی داری در سطح احتمال پنج درصد در فاکتورهای مذکور مشاهده شد. وزن محصول در تیمار شاهد مشابه تیمار آزمایشی آلوده به 3 عدد تخم و لارو در گرم خاک بود اما در تیمار آلوده به 9 عدد تخم و لارو در گرم خاک، تا نصف تقلیل یافت (7/%‮‭56‬) و تفاوت معنی داری در سطح احتمال پنج درصد نسبت به شاهد نشان داد. در ارزیابی متغیرهای وابسته به جمعیت نماتد، نسبت جمعیت نهایی به جمعیت اولیه ‭(Pf/Pi) ‬نشان داد، که با افزایش میزان تلقیح نماتد ، فاکتور تولید مثل ‭(Rf) ‬کاهش یافته و در کمترین سطح تیماری (3 عدد تخم و لارو در گرم خاک)، بالاترین میزان فاکتور تولید مثل به تعداد‮‭7/6‬ و در بیشترین سطح تلقیح (9 عدد تخم و لارو در گرم خاک)، ، پایین ترین میزان فاکتور تولید مثل به تعداد ‮‭2/5‬ مشاهده شد. در این بررسی، گیاه نسبت به آلودگی بیش از سه عدد تخم و لارو در گرم خاک، واکنش نشان داده و پارامترهای مورد ارزیابی، دستخوش تغییر شدند.