بررسی اثر تاریخ های تهیه بستر کاشت و کاربرد علف کش برروی جمعیت علف های هرز، مگس لوبیا و پوسیدگی های طوقه و ریشه در لوبیاچیتی

در این مطالعه اثر تاریخ های کاشت لوبیا و علف کش بر میزان کنترل علف های هرز، جمعیت مگس لوبیا، پوسیدگیهای ریشه و طوقه و صفات لوبیا بررسی شد. این تحقیق در قالب آزمایش اسپلیت بلوک (استریپ پلات) بر پایه بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار از سال ‮‭1390‬ در ایستگاه تحقیقاتی خیرآباد اجرا شد. فاکتور اصلی در 4 سطح شامل تاریخ های کاشت و فاکتور فرعی در 4 سطح شامل کاربرد علف کش (پرسوییت، ترفلان، وجین دستی علف های هرز و شاهد آلوده به علف هرز) و فاکتور فرعی فرعی ارقام لوبیا چیتی (تلاش و ‭COS‬‮‭16‬) در دو سطح بود. در زمان اجرای تحقیق و طی مراحل مختلف نمونه برداری تعداد ‮‭24‬ گونه علف هرز شناسایی گردید. بررسی نتایج نشان داد که تاخیر در کاشت لوبیا (اواخر خرداد تا اوایل تیر ماه)، سبب کاهش تراکم و ماده خشک علف های هرز و افزایش ماده خشک و سطح برگ لوبیا شد. همچنین مشخص شد که بیشترین تعداد غلاف در بوته و وزن صد دانه متعلق به تاریخ کاشت چهارم و بیشترین میزان تعداد بذر در غلاف و عملکرد لوبیا متعلق به تاریخ کاشت سوم (‮‭25 20‬ خردادماه) و دوم (‮‭10 5‬ خردادماه) بود. نتایج حاصل از بررسی بیماری های ریشه و طوقه نشان داد که میزان درصد آلودگی بوته های لوبیا به قارچ فوزاریوم، بیشتر در تاریخ های کاشت سوم و چهارم و در مورد قارچ ریزوکتونیا، بیشتر در تاریخ های کاشت اول و دوم اتفاق افتاد. اعمال تیمار علف کش پرسوییت سبب کاهش ماده خشک و تراکم علف های هرز لوبیا گردید. همچنین اعمال تیمار علف کش پرسوییت، میزان ماده خشک و سطح برگ لوبیا را افزایش داده و با تیمار وجین کامل در یک سطح و در برخی مراحل حتی برتر از آن نیز قرار گرفت. بیشترین تعداد غلاف در بوته متعلق به تیمارهای وجین کامل و علف کش پرسوییت و بیشترین میزان تعداد بذر در غلاف متعلق به تیمارهای وجین کامل و علف کش ترفلان بود. بیشترین میزان عملکرد دانه لوبیا متعلق به تیمارصهای وجین کامل و علف کش پرسوییت و بیشترین میزان ماده خشک و سطح برگ لوبیا و عملکرد مربوط به لوبیا چیتی رقم ‭COS‬‮‭16‬ بود. بیشترین تعداد غلاف در بوته، تعداد بذر در غلاف، وزن صددانه و ارتفاع بوته لوبیا متعلق به رقم تلاش می باشد. در مجموع میتوان بیان نمود که حضور قارچ فوزاریوم بیشتر در لوبیا چیتی رقم ‭COS‬‮‭16‬ و کشت های تاخیری لوبیا اتفاق می افتد. همچنین خسارت قارچ ریزوکتونیا بیشتر بر روی لوبیا چیتی رقم تلاش و کشت های زود هنگام لوبیا بوقوع می پیوندد. برای کاهش میزان خسارت بیماری طوقه و ریشه فوزاریوم، کشت لوبیا چیتی رقم تلاش در اوایل فصل (اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد ماه) و کاهش خسارت بیماری طوقه و ریشه ریزوکتونیایی کشت تاخیری (اواخر خرداد تا اوایل تیر ماه) لوبیا چیتی رقم ‭COS‬‮‭16‬ توصیه می شود. برآیند نتایج حاصل نشان داد که تاریخ کاشت چهارم به علت سرمای زودرس پاییزه و کاهش شدید عملکرد مناسب برای کاشت ارقام لوبیا چیتی نمی باشد. بهترین و مناسب ترین تاریخ کاشت لوبیا چیتی رقم تلاش در صورت وجین کامل علف های هرز آن تاریخ های کاشت سوم (‮‭25 20‬ خردادماه) و دوم (‮‭10 5‬ خردادماه) است، با توجه به عدم امکان وجین کامل علف های هرز در لوبیا بهترین تیمار برای برداشت حداکثر عملکرد در لوبیا چیتی رقم تلاش کاربرد علف کش پرسوییت در تاریخ های کاشت سوم (‮‭25 20‬ خردادماه) و دوم (‮‭10 5‬ خردادماه) می باشد. نتایج بدست آمده از رقم تلاش را نیز می توان در مورد رقم ‭COS‬‮‭16‬ تعمیم داد. کلمات کلیدی: لوبیا چیتی، تاریخ کاشت، کنترل، علف هرز، بیماری لوبیا و مگس لوبیا