بررسی اثرات ژنوتیپ و ترکیبات روی برتحمل به شوری جو

به منظور بررسی تحمل به شوری ژنوتیپ های جو و تاثیر کوهای کلات و نانو روی بر آن آزمایشی در قالب طرح آماری بلوک های کامل تصادفی با توزیع کرت های نواری خرد شده با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات شوری و زهکشی رودشت اصفهان در سال زراعی ‮‭1392-93‬ انجام شد. عامل نوار اصلی در سه سطح کیفیت آب آبیاری شامل: 1- کیفیت آب آبیاری بدون شوری تا پایان فصل رشد بدون تنش (حداکثر تا 2 دسی زیمنس برمتر)، 2- کیفیت متوسط آب آبیاری(عرف محل ‮‭10‬ دسی زیمنس برمتر)3،-کیفیت آب آبیاری با شوری زیاد(‮‭18‬ دسی زیمنس بر متر). عامل محلول پاشی کود روی ‭(Zinc) ‬بصورت افقی و شامل: 1-کلات روی(یک کیلوگرم در هکتار2 ،‭(EDTA- ‬نانواکسید روی (‮‭100‬ گرم در هکتار3 ،‭(Nano ZnO- ‬مخلوط کلات روی(یک کیلوگرم در هکتار) و نانو اکسید روی(صد گرم در هکتار‭) (EDTA-Zn +Nano ZnO) ‬و 4-شاهد(آب) اعمال گردید. همچنین ژنوتیپ های مختلف جو بصورت عمودی در داخل کرت های اصلی و شامل: موروکو، نصرت ولاین چهار شوری بود. با افزایش شوری آب آبیاری، مقاومت روزنه ای افزایش و هدایت روزنه ای و میزان ‭Co‬2 زیر روزنه ای کاهش یافت که این کاهش در ژنوتیپ متحمل تر به شوری کمتر بود. علاوه بر این، میزان هدایت روزنه ای، هدایت مزوفیلی و کارایی مصرف آب در لاین چهار شوری بیش تر بود. حداکثر سرعت فتوسنتزی، هدایت مزوفیلی و کارایی مصرف آب لحظه ای و حداقل تعرق و میزان ‭Co‬2 زیر روزنه ای در لاین چهار شوری بدست آمد. تیمار کودی بدون روی (شاهد آب) حداقل سرعت فتوسنتزی و حداکثر میزان ‭Co‬2 زیر روزنه ای را داشت. در تیمارهای حاوی روی هدایت مزوفیلی بیش از تیمار بدون مصرف روی (شاهد) بود. تیمار کودی نانو روی حداکثر و کلات روی حداقل هدایت روزنه ای را داشتند. هدایت مزوفیلی با سرعت فتوسنتزی همبستگی مثبت و معنی دار و با صفت میزان ‭Co‬2 زیر روزنه ای، همبستگی منفی و معنی داری داشت. با افزایش شوری آب آبیاری، عملکرد دانه کاهش یافت. بالاترین عملکرد دانه با مصرف کود کلات روی در لاین چهار متحمل به شوری بدست آمد. در مراحل آبستنی، سنبله دهی و گلدهی، شوری تا دامنه مشخصی (‮‭10‬ دسی زیمنس بر متر) موجب افزایش کلروفیل شد و سپس از میزان کلروفیل کاسته شد. به نظر می رسد بهترین زمان برای اندازه گیری محتوی کلروفیل، فلورسانس اولیه ‭(Fo) ‬و صفت عملکرد کوانتومی فتوشیمیایی ‭(Fv/Fm) ‬به ترتیب می تواند مراحل گلدهی، گره بندی و ابتدای مرحله پر شدن دانه پیشنهاد شود. واژه های کلیدی: جو، شوری، نانو ذرات، ریز مغذی روی