گزارش انتخاب، نام گذاری و آزادسازی رقم جدید پنبه ‭CRI-NNC (‬لطیف) "زودرس، پرمحصول و با کیل مطلوب"

قم‭CRI-NNC (‬به اختصار ‭NNC ) ‬حاصل از تلاقی دو ژنوتیپ خارجی از گونه ‭G.hirsutum ‬است. عمل تلاقی بین دو رقم ‮‭200‬‭:NO (‬ژنوتیپ وارداتی از کشور یونان) و رقم ‮‭80‬‭-Nazily (‬ژنوتیپ وارداتی از کشور ترکیه) در سال ‮‭1378‬ انجام شد. گزینش به روش پدیگری تغییریافته به مدت تقریبا شش سال انجام و از بین ترکیبات مطلوب حاصله، ترکیب ‭NNC ‬بعنوان یک دورگ زودرس با پتانسیل عملکرد و کیل مطلوب شناسایی گردید. مطالعات سازگاری ارقام پنبه، زودرسی این رقم در اکثر مناطق پنبه کاری کشور را تایید کرد. زودرسی این رقم نسبت به رقم های ساحل و ورامین از ‮‭12‬ تا ‮‭22‬ درصد بیشتر است و این ویژگی همراه با همزمان رسی محصول در کشت های تاخیری و همچنین سیستمهای دو کشتی غلات پنبه و کاهش هزینه های برداشت حایز اهمیت است. بررسی عملکرد محصول در بسیاری از مناطق پنبه کاری برتری این رقم را نسبت به ارقام تجاری پتبع را تایید کرد. بطور متوسط ‮‭11‬ تا ‮‭20‬ درصد عملکرد افزوده نسبت به ارقام تجاری نشان می دهد. در مناطق خشک، پتانسیل قوزه دهی این رقم نسبت به رقمهای ساحل و ورامین بیشتر است. درصد کیل این رقم نسبت به رقم ساحل و ورامین 1 تا 3 درصد بیشتر بود. وزن قوزه این رقم نسبت به رقمهای ساحل و ورامین کمتر است ولی در برخی شرایط سال و مکانی، اختلاف بین آنها معنی دار نبوده است. صفات کیفی الیاف این رقم استاندارد و تقریبا همپای ارقام تجاری ساحل و ورامین است. در سرجمع مناطق، رقم جدید ‭NNC ‬دارای میانگین طول الیاف ‮‭30/2‬ میلیمتر، کشش ‮‭6/8‬ درصد، یکنواختی ‮‭86‬ درصد، استحکام ‮‭31/7‬ گرم بر تکس و میکرونری ‮‭4/3‬ میکروگرم بر اینچ بود که با ارقام ممتازی همچون ورامین اختلاف چندانی از نظر بسیاری از صفات کیفی نداشته و جزو ارقامی با ویژگیهای کیفی استاندارد می باشد. این رقم از تحمل نسبی نسبت به برخی آفات، بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی و همچنین شوری برخوردار است. از لحاظ تحمل به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی تقریبا همگروه با ارقام بختگان و ساحل بود. در ایستگاه کارکنده تعداد بوته های بیمار این رقم در مقایسه با رقم ساحل کمتر بود. زودرسی، رشد محدود، پتانسیل غوزه دهی مناسب، عملکرد مطلوب، درصد کیل مناسب، تحمل به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی و برخی آفات پنبه از جمله صفات شاخص این رقم محسوب می شوند که برای کشت در مناطق گلستان، مازندران، خراسان رضوی، استان تهران و مناطق مرکزی ایران معرفی می گردد و امید دارد نقش هر چند کوچک و موثر در بهبود تولید و توسعه سطح کشت پنبه کشور داشته باشد.