بررسی سازگاری و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ های جو در آزمایشات یکنواخت سراسری مقایسه عملکرد در مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر دیم

به منظور ارزیابی سازگاری و پایداری عملکرد دانه ارقام جو در شرایط گرمسیری و نیمه گرمسیری، این بررسی با ‮‭18‬ لاین پیشرفته جو به همراه 2 شاهد مشترک (ماهور و خرم) در چهار ایستگاه مناطق گرمسیری مغان، گچساران، لرستان و گنبد به مدت سه سال در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 4 تکرار اجرا گردید و هر ژنوتیپ در 6 خط به طول 6 متر و به فاصله ‮‭20‬ سانتی متر از همدیگر کشت گردید. یادداشت برداری از صفات مهم زراعی و مورفوفیزیولوژیکی در طول فصل رشد انجام گرفت. تجزیه واریانس ساده و مرکب بر روی عملکرد دانه لاین ها انجام و مقایسه میانگین ها به روش حداقل تفاوت معنی دار در سطوح آماری 1 و %5 در مقایسه با شاهد انجام گردید. نتایج تجزیه مرکب سال در منطقه مغان نشان داد که اثر سال، در سطح احتمال %5 و اثر لاین و اثر متقابل سالا منطقه در سطح احتمال %1 معنی دار است. میانگین دامنه عملکرد دانه از ‮‭3095‬ کیلوگرم در هکتار برای لاین ‮‭12‬ تا ‮‭4161‬ کیلوگرم در هکتار برای لاین ‮‭19‬ در نوسان بود. نتایج تجزیه مرکب سال در ایستگاه گچساران نشان داد که اثرسال و اثر متقابل سال ا لاین درسطح احتمال %1 معنی دار است و اثر لاین غیرمعنی دار بود. میانگین دامنه عملکرد دانه از ‮‭3241‬ کیلوگرم در هکتار برای لاین 9 تا ‮‭4104‬ کیلوگرم در هکتار برای لاین 7 در نوسان بود. در ایستگاه گنبد نیز نتایج نشان داد که اثر لاین، اثر سال و اثر متقابل سالا لاین در سطح احتمال %1 معنی دار است. میانگین دامنه عملکرد دانه از ‮‭3197‬ کیلوگرم در هکتار برای لاین 7 تا ‮‭4004‬ کیلوگرم در هکتار برای لاین 5 در نوسان بود. در ایستگاه خرم آباد اثر سال در سطح احتمال %1 معنی دار بود و اثر لاین و اثر متقابل لاین در سال غیر معنی دار بود. در این ایستگاه میانگین دامنه عملکرد دانه از ‮‭3047‬ کیلوگرم در هکتار برای لاین ‮‭15‬ تا ‮‭4004‬ کیلوگرم در هکتار برای لاین ‮‭19‬ در نوسان بود. نتایج تجزیه مرکب سالها و مکانهای مختلف نشان داد که اثرات سال، منطقه، اثر متقابل سال در ژنوتیپ و اثر متقابل منطقه در ژنوتیپ معنی دار نبودند و اثر متقابل سال در منطقه، اثر ژنوتیپ و اثر متقابل سال در منطقه در ژنوتیپ در سطح احتمال کمتر از %1 معنی دار بودند و لاین های شماره 5 و ‮‭19‬ در مقایسه با دیگر لاین ها از سازگاری و پایداری بالاتری برخوردار می باشد. واژه های کلیدی: سازگاری و پایداری، عملکرد دانه، یکنواخت سراسری، دیم گرمسیر و نیمه گرمسیر