بررسی تاثیر زمان کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد لاین های امیدبخش کلزا

کشت به هنگام کلزا در منطقه اصفهان در موارد زیادی برای کشاورزان مقدور نیست و کشت ارقام رایج در کشت دیر نیز خسارتهایی را به همراه دارد، بنابراین معرفی ژنوتیپهایی که حساسیت کمتری نسبت به زمان کشت داشته باشند برای این شرایط می تواند مفید باشد. بر این اساس در این آزمایش سه لاین امیدبخشK1، R‮‭15‬ و L‮‭109‬ به همراه ارقام زرفام و اکاپی به عنوان شاهد در چهار تاریخ کاشت ‮‭25‬ شهریور ، چهارم ، چهاردهم و بیست وچهارم مهرماه طی دو سال زراعی ‮‭1391-92‬ و ‮‭1392-93‬در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با توزیعیکبار خردشدهبا سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کبوترآباد مورد کشت قرار گرفتند. تاریخ کاشت در این آزمایش به عنوان فاکتور اصلی و رقم به عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدنتایج نشان داد که اثر سال بر عکس العمل این ژنوتیپها به زمان کاشت اثر معنی داری دارد به طوری که در سال زراعی ‮‭1392-93‬ همه ژنوتیپهای کشت شده در بیست و چهارم مهر ماه در اثر سرما از بین رفتند و در تجزیه مرکب سه تاریخ کاشت اول منظور شد. اثر زمان کاشت بر مراحل مختلف نمو، ارتفاع بوته، تعداد خورجین در بوته و عملکرد دانه معنی دار بود. تاخیر در کاشت باعث کوتاه شدن مراحل نمو و کاهش تعداد خورجین در بوته و عملکرد دانه گردید. بجز وزن هزار دانه، کلیه صفات مورد بررسیتحت تاثیر رقم قرار گرفتند. لاینهای امید بخش R‮‭15‬ ، K1 و L‮‭109‬ در مجموع تاریخهای کشت نسبت به ارقام شاهد عملکرد بیشتری داشته و سازگاری مناسبی برای کشت در منطقه اصفهان نشان دادند. اثر متقابل زمان کاشت و رقم بر وقوع مراحل نمو مختلف، تعداد خورجین در بوته و عملکرد دانه معنی دار بود. در تاریخ کاشت ‮‭25‬ شهریور ماه ژنوتیپL‮‭109‬ با تولید ‮‭3648‬ کیلو گرم در هکتار ، در تاریخ کاشت چهارم مهر ماه ژنوتیپR‮‭15‬ با تولید ‮‭3645‬ کیلوگرم در هکتار و در تاریخ کاشت چهاردهم مهرماه نیز ژنوتیپR‮‭15‬ با تولید ‮‭3336‬ کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را تولید نمودند.ژنوتیپهایR‮‭15‬و K1دارای پتانسیلو ثبات عملکرد مناسبی در هر سه زمان کاشت بودند و از نظر سازگاریبا شرایط منطقه نسبت به سایر ژنوتیپها برتری داشتند. لاینL‮‭109‬با دوره رشد طولانی تر و پتانسیل عملکرد بالا برای کشت در تاریخهای کاشت زود مناسب بود. کلمات کلیدی: کلزا، لاین امیدبخش، زمان کاشت، عملکرد دانه