بررسی امکان کشت پنبه در سیستم دوکشتی پس از جو

پنبه و صنایع وابسته به آن یکی از مهمترین منابع اشتغال و درآمد به شمار می آید و از راهکارهای موثر در افزایش تولید در مزرعه و بهره وری بهتر از منابع و زمان،کشت بیش از یک محصول زراعی در سال (کشت دو گانه)است. به منظور ارزیابی ویژگیهای کمی و کیفی ارقام پنبه در تاریخ های مختلف کاشت در سیستم کشت دوگانه آزمایشی در سالهای زراعی ‮‭1388 -89‬ و ‮‭1389-90‬ در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گناباد به صورت کرت های خرد شده و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل سه تاریخ کاشت: کشت به موقع (‮‭15‬ اردیبهشت)، کشت پس از انجام آخرین آبیاری جو (‮‭30‬ اردیبهشت) و کاشت پس از برداشت جو در همان زمین (‮‭15‬ خرداد) به عنوان عامل اصلی و سه رقم: ورامین، خرداد و سپید به عنوان عامل فرعی بودند. نتایج آزمایش نشان داد اکثر صفات کمی پنبه تحت تاثیر تاریخ کاشت قرار گرفت. بیشترین مقادیر مربوط به عملکرد وش تک بوته(‮‭56/9‬ گرم)و چین اول( ‮‭1289/5‬ کیلوگرم در هکتار) از تاریخ کاشت اول بدست آمد. همچنین تاریخ کاشت سوم باعث حصول بالاترین مقادیر مربوط به تعداد قوزه بسته، وزن وش تک قوزه، و عملکرد چین دوم شد. ارقام از نظر عملکرد تک بوته و وزن وش تک قوزه با یکدیگر اختلاف نشان دادند. در بین این صفات ارقام خرداد و ورامین نسبت به رقم سپید برتری محسوس و معنی داری نشان دادند.در اثر متقابل تاریخ کاشت ا رقم بر میانگین عملکرد وش چین اول ،بیشترین عملکرد مربوط به رقم خرداد و کمترین هم رقم سپید بود. سطح برگ و درصد زودرسی به تیمارهای آزمایش واکنش نشان دادند. تاریخ کاشت اول نسبت به دیگر تیمارها باعث بهبود درصد زودرسی شد و با تاخیر در تاریخ کاشت کاهش نشان داد. رقم خرداد و ورامین نسبت به رقم سپید سطح برگ بالاتری به خود اختصاص دادند. اثر تاریخ کاشت ا رقم بر میانگین طول الیاف مشخص شد که رقم پنبه ورامین در تاریخ کاشت سوم از بیشترین طول الیاف (‮‭30/6‬ میلیمتر)و رقم خرداد در تاریخ کاشت دوم از کمترین مقدار(‮‭27/1‬ میلیمتر)برخوردار بود. بطور کلی تاریخ کاشت دوم و رقم خرداد از نظر متوسط عملکرد وش کل و صرفه جویی در مصرف آب و همچنین برطرف نمودن تداخل آب آخر غلات نتیجه مطلوب تری در این آزمایش نشان داد. واژه های کلیدی :جو، پنبه ، تاریخ کاشت، رقم،گناباد ، سیستم دوکشتی