بررسی اثر تاریخ های تهیه بستر کاشت و کاربرد علف کش برروی جمعیت علف های هرز، مگس لوبیا و پوسیدگی های طوقه و ریشه در لوبیا چیتی

در این مطالعه اثر تاریخ های کاشت لوبیا و علف کش بر میزان کنترل علفهای هرز، جمعیت مگس لوبیا، پوسیدگیهای ریشه و طوقه و صفات لوبیا بررسی شد. این تحقیق در قالب آزمایش اسپلیت بلوک (استریپ پلات) بر پایه بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار از سال ‮‭1390‬ در ایستگاه تحقیقاتی خیرآباد اجرا شد. فاکتور اصلی در 4 سطح شامل تاریخهای کاشت و فاکتور فرعی در 4 سطح شامل کاربرد علف کش (پرسوییت، ترفلان، وجین دستی علف های هرز و شاهد آلوده به علف هرز) و فاکتور فرعی فرعی ارقام لوبیا چیتی (تلاش و ‭COS‬‮‭16‬) در دو سطح بود. در زمان اجرای تحقیق و طی مراحل مختلف نمونه برداری تعداد ‮‭24‬ گونه علف هرز شناسایی گردید. بررسی نتایج نشان داد که تاخیر در کاشت لوبیا (اواخر خرداد تا اوایل تیر ماه)، سبب کاهش تراکم و ماده خشک علفهای هرز و افزایش ماده خشک و سطح برگ لوبیا شد. همچنین مشخص شد که بیشترین تعداد غلاف در بوته و وزن صد دانه متعلق به تاریخ کاشت چهارم و بیشترین میزان تعداد بذر در غلاف و عملکرد لوبیا متعلق به تاریخ کاشت سوم (‮‭25 20‬ خردادماه) و دوم (‮‭10 5‬ خردادماه) بود. نتایج حاصل از بررسی بیماریهای ریشه و طوقه نشان داد که میزان درصد آلودگی بوته های لوبیا به قارچ فوزاریوم، بیشتر در تاریخهای کاشت سوم و چهارم و در مورد قارچ ریزوکتونیا، بیشتر در تاریخهای کاشت اول و دوم اتفاق افتاد. اعمال تیمار علف کش پرسوییت سبب کاهش ماده خشک و تراکم علفهای هرز لوبیا گردید. همچنین اعمال تیمار علف کش پرسوییت، میزان ماده خشک و سطح برگ لوبیا را افزایش داده و با تیمار وجین کامل در یک سطح و در برخی مراحل حتی برتر از آن نیز قرار گرفت. بیشترین تعداد غلاف در بوته متعلق به تیمارهای وجین کامل و علف کش پرسوییت و بیشترین میزان تعداد بذر در غلاف متعلق به تیمارهای وجین کامل و علف کش ترفلان بود. بیشترین میزان عملکرد دانه لوبیا متعلق به تیمارهای وجین کامل و علف کش پرسوییت و بیشترین میزان ماده خشک و سطح برگ لوبیا و عملکرد مربوط به لوبیا چیتی رقم ‭COS‬‮‭16‬ بود. بیشترین تعداد غلاف در بوته، تعداد بذر در غلاف، وزن صددانه و ارتفاع بوته لوبیا متعلق به رقم تلاش می باشد. در مجموع میتوان بیان نمود که حضور قارچ فوزاریوم بیشتر در لوبیا چیتی رقم ‭COS‬‮‭16‬ و کشت های تاخیری لوبیا اتفاق می افتد. همچنین خسارت قارچ ریزوکتونیا بیشتر بر روی لوبیا چیتی رقم تلاش و کشت های زود هنگام لوبیا بوقوع می-پیوندد. برای کاهش میزان خسارت بیماری طوقه و ریشه فوزاریوم، کشت لوبیا چیتی رقم تلاش در اوایل فصل (اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد ماه) و کاهش خسارت بیماری طوقه و ریشه ریزوکتونیایی کشت تاخیری (اواخر خرداد تا اوایل تیر ماه) لوبیا چیتی رقم ‭COS‬‮‭16‬ توصیه می شود. برآیند نتایج حاصل نشان داد که تاریخ کاشت چهارم به علت سرمای زودرس پاییزه و کاهش شدید عملکرد مناسب برای کاشت ارقام لوبیا چیتی نمی-باشد. بهترین و مناسب ترین تاریخ کاشت لوبیا چیتی رقم تلاش در صورت وجین کامل علفهای هرز آن تاریخهای کاشت سوم (‮‭25 20‬ خردادماه) و دوم (‮‭10 5‬ خردادماه) است، با توجه به عدم امکان وجین کامل علفهای هرز در لوبیا بهترین تیمار برای برداشت حداکثر عملکرد در لوبیا چیتی رقم تلاش کاربرد علف کش پرسوییت در تاریخهای کاشت سوم (‮‭25 20‬ خردادماه) و دوم (‮‭10 5‬ خردادماه) می باشد. نتایج بدست آمده از رقم تلاش را نیز میتوان در مورد رقم ‭COS‬‮‭16‬ تعمیم داد. کلمات کلیدی: لوبیا چیتی، تاریخ کاشت، کنترل، علف هرز، بیماری لوبیا و مگس لوبیا