ارزیابی پاسخ برنج هاشمی به کاربرد کود نیتروژنه در مطالعات ‭SSNM‬

عرضه نیتروژن بومی خاک در اراضی شالیزاری معمولا به اندازه ای نیست که تکافوی نیاز گیاه و عملکرد مورد نظر را نماید، بنابراین مصرف کود در این اراضی امری اجتناب ناپذیر است. مصرف معقول عناصر غذایی ضروری گیاه از جمله نیتروژن در گرو اطلاع از وضعیت تامین آن توسط خاک می باشد که البته کشاورزان به آن دسترسی ندارند. توصیه کودی ویژه مکان ‭(SSNM) ‬یکی از روشهایی است که می تواند به افزایش راندمان و جلوگیری از مصرف بی رویه کود و تامین عملکرد مورد نظر با مصرف کود مناسب کمک شایان توجه ای نماید. این تحقیق با اهداف اصلی تعیین راندمان کود نیتروژنی مصرفی و تاثیر کاربرد کود نیتروژنی در شالیزارهای با قدرت عرضه نیتروژن بومی متفاوت با تیمارهای 1- شاهد(بدون کاربرد کود نیتروژنی) 2- کاربرد ‮‭30‬ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار 3- کاربرد ‮‭45‬ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار 4- کاربرد ‮‭60‬ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار 5- کاربرد ‮‭75‬ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار و 6- کاربرد ‮‭90‬ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار روی برنج رقم هاشمی در 3 سال در مزارع شهرستان صومعه سرا به اجرا درآمد. نتایج بدست آمده نشان داد که در سال اول اجرای آزمایش حداکثر عملکرد از تیمار ‮‭75‬ کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمده است. بیشترین افزایش عملکرد نیز از مزارعی که نیتروژن کل خاک آن ها کمتر از 2/. درصد بود حاصل شد. روند تغییرات بازیافت در ‮‭12‬ خاک از ‮‭14‬ خاک مورد بررسی در این سال نزولی بوده و حداکثر آن از تیمار ‮‭45‬ کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد. در سال دوم آزمایش تیمار ‮‭60‬ کیلوگرم نیتروژن در هکتار حداکثر عملکرد دانه و تیمار ‮‭75‬ کیلوگرم نیتروژن در هکتار حداکثر تولید کاه را نشان دادند و ‮‭14‬ مزرعه از ‮‭18‬ مزرعه مورد بررسی در اثر کاربرد کود نیتروژنی افزایش عملکردی بیش از ‮‭10‬ درصد داشتند. در بیشتر مزارع مورد بررسی حداکثر درصد بازیافت نیتروژن در این سال از تیمار مصرف ‮‭60‬ کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد. در سال سوم آزمایش نیز حداکثر عملکرد از تیمارهای مصرف ‮‭45‬ و یا ‮‭60‬ کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد که با تیمارهای شاهد و مصرف ‮‭90‬ کیلوگرم نیتروژن در هکتار اختلاف معنی داری داشتند. روند بازیافت نیتروژن با مقدار کود مصرف شده نیز در 9 مزرعه از ‮‭12‬ مزرعه نزولی بود. با استفاده از معادله رگرسیون برازش شده برای عملکرد نسبی در کل مزارع آزمایشی، با دردست داشتن مقدار نیتروژن خاک، درصد کربن آلی و فسفر قابل استفاده خاک و درصد بازیافت نیتروژن می توان برای سطح عملکرد نسبی مورد نظر مقدار کود نیتروژنی مورد نیاز را با ضریب تبیین %‮‭50‬ پیش بینی نمود. واژه های کلیدی: نیتروژن- برنج هاشمی ‭SSNM ‬راندمان بازیافت- شالیزارهای منطقه صومعه سرا