ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اسکان عشایر در استان لرستان

این تحقیق با عنوان ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اسکان عشایر در استان لرستان انجام شده است. شناخت تاثیر طرح اسکان بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خانوارهای اسکان یافته، بررسی انگیزه های اسکان و دلایل تمایل عشایر کوچرو به اسکان، اهداف این تحقیق هستند. حجم نمونه برای عشایر کوچرو و اسکان یافته هر کدام به تعداد ‮‭180‬ خانوار تعیین و نمونه گیری به روش تصادفی طبقه بندی شده منظم (سیستماتیک) انجام شده است. برای تعیین اثرات اسکان، وضعیت خانوارهای اسکان یافته و کوچرو با هم مقایسه و با استفاده از آزمونهای آماری و تحلیل مسیر تفاوتهای آماری معنی دار تعیین و تحلیل شده است. براساس یافته های این پژوهش اسکان عشایر با ضریب تاثیر ‮‭0/204‬ بر بهبود وضعیت سواد اعضای خانوارها و با ضریب تاثیر‮‭0/149‬ بر بهبود نرخ باسوادی سرپرست خانوارهای اسکان یافته تاثیر مثبت داشته است. پوشش تحصیلی در جامعه عشایری اسکان یافته در مقاطع ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان بیشتر از جامعه عشایری کوچرو و معنی دار است. اسکان عشایر بر میزان درآمد و اشتغال عشایر اسکان یافته تاثیر منفی داشته است و تغییر نوع مشاغل و فعالیتهای اقتصادی را به دنبال داشته است. اسکان عشایر موجب افزایش میزان برخورداری عشایر اسکان یافته از امکانات بهداشتی-درمانی، امکانات رفاهی-خدمات بیمه ای و امکانات فرهنگی-اجتماعی شده است. اسکان عشایر موجب کاهش جمعیت و بعد خانوار و افزایش میزان مهاجرت عشایر اسکان یافته شده است و نقش بیکاری و پایین بودن درآمد در مهاجرت اسکان یافتگان در مقایسه با کوچندگان بیشتر بوده است. نتایج این تحقیق موید عدم توجه ویژه به عامل انسانی، آموزش و توانمندسازی آنها در اسکان بخصوص اسکان خودجوش می باشد و به آموزش فعالیتهای اقتصادی غیردامداری کمتر توجه شده است. ‮‭82/7‬ درصد عشایر کوچرو تمایل به اسکان داشته اند. از طرف دیگر فقط ‮‭22/2‬ درصد عشایر اسکان یافته مایل به بازگشت به زندگی کوچروی بوده اند. مهمترین عوامل موثر بر اسکان عشایر عبارتند از: مشقات و دشواری های زندگی کوچروی، کمبود یا نبود امکانات آموزشی، بهداشتی و رفاهی در زندگی کوچروی، علاقه مندی اعضای خانوار به اسکان و عدم امنیت در زندگی کوچروی. با توجه به نتایج این تحقبق که حاکی از تمایل بیش از ‮‭80‬درصد عشایر به اسکان است و با توجه به روند سریع اسکان عشایر استان، ضرورت دارد برنامه ریزان و سیاست گذاران جامعه عشایری به اسکان به عنوان یک واقعیت نگریسته و اسکان هدایتی و با برنامه به طور جدی در دستور کار امور عشایر قرار گیرد. واژگان کلیدی: اسکان عشایر، تحلیل مسیر، ارزیابی اثرات، استان لرستان