بررسی اثرات پایه ها و روش های پیوند بر درصد گیرایی و عملکرد کمی و کیفی خیار گلخانه ای

این تحقیق طی پاییز و زمستان‮‭1391‬ و ‮‭1392‬ با هدف بررسی اثرات پایه، پیوندک و روش پیوند بر رشد رویشی و صفات میوه بر روی خیار گلخانه ای در گلخانه تحقیقاتی موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج به مدت دو سال انجام شد . آزمایش در قالب فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصافی در سه تکرار انجام شد. ‮‭10‬ روز پس از کشت بذور ‮‭11‬ رقم پایه کدو ، بذور دو رقم خیار گلخانه ای به نامهای سلطان و اکسترم به عنوان پیوندک نیز کشت شدند. سپس ارقام پیوندک بر روی پایه های مذکور با دو روش مجاورتی و زبانه ای در سه تکرار پیوند شدند. ‮‭20‬ روز پس از پیوند و ثبت درصد گیرایی آنها ، انتقال گیاهان پیوندی به کف گلخانه جهت کشت انجام شد. حدود ‮‭40‬ روز پس از کاشت و در زمان اوج رشد رویشی بوته ها ، صفات رویشی مانند ارتفاع بوته، قطر ساقه و تعداد گره در هر بوته ثبت شدند. سپس با شروع گلدهی و تشکیل میوه صفات میوه مانند تعداد میوه در بوته، درصد ماده خشک میوه و وزن میوه در بوته در یک دوره ‮‭45‬ روزه (6 چین) ثبت شد. نتایج نشان داد که از نظر گیرایی پیوند پایه ‭Tian No‬4 برترین پایه ولی از نظر تعداد میوه و وزن کل میوه در گیاه پیوندی به ترتیب پایه های کدوی پوست کاغذی اردبیل و ‭ES‬‮‭113‬ برترین ها بودند. بین ارقام خیار (پیوندکها) از نظر درصد گیرایی پیوند رقم سلطان از رقم اکسترم برتر بود ولی از نظر میزان وزنی میوه تولیدی در گیاه پیوندی تفاوتی بین ارقام مشاهده نشد. بین روشهای پیوند روش مجاورتی از نظر درصد گیرایی پیوند و وزن میوه تولیدی در گیاه پیوندی برتری داشت ولی تعداد میوه در بوته در روش زبانه ای برتری نشان داد یعنی میوه های سبک تر با روش زبانه ای تولید شد. به طور کلی در این تحقیق برترین پایه ها را می توان پایه های ‭Tian No‬4، پوست کاغذی اردبیل و ‭ES‬‮‭113‬ و روش زبانه ای را برترین روش و رقم سلطان را برترین پیوندک توصیه نمود. کلمات کلیدی: خیار گلخانه ای، پیوندک، پایه، روش پیوند، میوه، رشد رویشی.