بررسی اثر کاربرد انواع خاکپوش بر افزایش ذخیره رطوبتی خاک و عملکرد کمی و کیفی انگور دیم ‭( Vitis vinifera L. ) ‬در استان فارس

پتانسیل تبخیر بالا در شرایط نیمه خشکباغ های دیم باعث افزایش هدرروی آب باران و رطوبت خاک در طی زمستان و فصل رویشی تاک انگور وکاهش تولید بالقوه محصول شده است. در این شرایط مطالعه ضرورت بکارگیری خاکپوش به منظور افزایش ذخیره رطوبتی آب در خاک و کارایی استفاده آب و همچنین اثرات آن بر افزایش عملکرد و کیفیت محصول انگور دیم در استان فارس مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در شرایط دیم با 9 تیمار در قالب طرح کرتهای نواری به مدت 2 سال با سه تکرار و در هر کرت 4 اصله تاکانگور ‭(Vitis vinifera L. )‬با سن ‮‭16‬ سال و فاصله کشت 5 متردر منطقه اکبر آباد شیراز انجام پذیرفت. تیمارهای آزمایش مصرف انواع خاکپوش در سایه انداز و خارج از سطح سایه انداز تاک شامل 1 شاهد( بدون مصرف خاکپوش) 2- مصرف پامیس به ضخامت 2 سانتیمتر در سایه انداز هر تاک 3 - مصرف ضایعات سرشاخه های خرد شده تاک به ضخامت ‮‭10‬ سانتیمتر در سایه انداز هر تاک4- مصرف تفاله شیرین بیان به ضخامت ‮‭10‬ سانتیمتر در سایه انداز هر تاک 5- مصرف کاه به ضخامت ‮‭10‬ سانتیمتر در سایه انداز هر تاک و تیمارهای 3،‮‭4 2‬، و 5 با اضافه نمودن خاکپوش در خارج از سطح سایه انداز تاکبود. این آزمایش بر روی‮‭108‬اصله تاک یکنواخت انجام شد. لازم به ذکر است که خاکپوش با توجه به سطح سایه انداز تاک و به فاصله ‮‭0/3‬ متر از تنه تاک توزیع گردید. عملیات داشت به طور یکنواخت در مورد تمام تاک ها اعمال شد. نتایج نشان داد که کاربرد مالچکاه و تفاله شیرین بیان در سایه انداز تاثیر بسزایی بر افزایش رطوبت خاک تا عمق ‮‭50‬ سانتیمتری خاک داشت و موجب افزایش رطوبت قابل دسترس خاک به صورت تجمعی در طول فصل رشد به ترتیب به میزان ‮‭248/2‬ و ‮‭213/2‬میلیمتر در محدوده ریشه معادل ‮‭23/8‬ و ‮‭20/5‬ درصد افزایش نسبت به تیمار شاهد شد. بیشترین میزان ضریب تنش رطوبتی خاک به ترتیب به میزان 8/،‮‭0/76 0‬ و ‮‭0/7‬ به ترتیب مربوط به تیمارهای کاربرد پوشش کامل مالچ کاه و خرده چوب و بعد از آن تفاله ریشه شیرین بیان بود. از این نظر تیمارهای کاربرد مالچ در زیر سایه انداز تاک در گروه آماری دوم قرار گرفتند. در هر دو تیمار کاربرد مالچ کاه بصورت کامل و در زیر تاک در شرایط دیم بالاترین میزان عملکرد بدست آمد و به ترتیب موجب افزایش عملکرد نسبت به شاهد به میزان ‮‭25/6‬ و ‮‭23/3‬ درصد شد. کاربرد کامل هر سه نوع مالچ کاه، خرده چوب و ریشه شیرین بیان موجب افزایش معنی دار عملکرد شد و در یک گروه آماری قرار داشتند. تیمارهای پوشش سایه انداز تاک با ماچ کاه، خرده چوب و تفاله شیرین بیان از نظر میزان عملکرد در گروه آماری دوم قرار گرفتند. بالاترین غلظت عناصر غذایی در برگ مربوط به مالچ شیرین بیان بود. نتایج نشان داد که بهترین تیمار از نظر مدیریت حفظ رطوبت خاک، کاربرد پوشش کامل مالچ کاه در شرایط دیم بود. کاربرد پوشش کامل مالچ چوب خرد شده و تفاله شیرین بیان نیز در همین گروه آماری و در اولویت بعد قرار دارند. بررسی منافع خالص تیمارهای کاربرد مالچ در شرایط دیم نشان داد که بهترین تیمار از نظر ارزش اقتصادی کاربرد مالچ کاه در سایه انداز درخت بود. این تیمار در شرایط دیم نسبت به تیمار شاهد موجب افزایش منافع خالص به میزان هشت برابر شد. واژه های کلیدی: خاکپوش،کارآیی مصرف آب گیاه، انگور، تغذیه، عملکرد، کیفیت