تهیه مواد ژنتیکی برای دورگ گیری آفتابگردان آجیلی

آفتابگردان آجیلی در منطق خوی از آذربایجان غربی به عنوان منطقه اصلی تولید این محصول در ایران از تنوع قابل ملاحظه ای برخوردار است. سالانه بیش از ‮‭15‬ هزار هکتار انواع توده های آجیلی در این منطقه کشت می شود. توده های موجود از نوع آزاد گرده افشان بوده و از خصوصیات نامطلوبی مانند غیر یکنواختی، دیررسی، ارتفاع زیاد، پوکی، قطر زیاد طبق، حساسیت به بیماری ها و عملکرد کم برخوردار هستند. علیرغم سابقه کشت بیش از یک قرن در ایران کار تاکنون فعالیت به نژادی بر روی این گیاه صورت نگرفته است. به دلیل وجود مواد ژنتیکی مختلف برای نوع روغنی که توسط به نژادگران ایرانی تولید شده است و توانایی برای تهیه لاین های والدی و نیز توانایی انجام تلاقی و تولید ارقام هیبرید امکان اصلاح نوع آجیلی از طریق توسعه مواد ژنتیکی این نوع از آفتابگردان وجود دارد. در این راستا به منظور تهیه مواد ژنتیکی لازم برای اصلاح آفتابگردان اقدامات زیر صورت گرفت: خودگرده افشانی انواع آفتابگردان آجیلی به منظور تولید لاینهای اینبرد احیا و تکثیر لاین های برگشت دهنده باروری احیا و تکثیر لاین های اینبرد نرعقیم آغاز استخراج لاین های برگشت دهنده باروری از هیبرید آجیلی وارداتی انجام تلاقی بین لاینهای اینبرد روغنی با انواع آجیلی به منظور توسعه ژرم پلاسم موجود کلمات کلیدی: آفتابگردان آجیلی، خود گشنی، مواد ژنتیکی، هیبرید