بررسی و مقایسه عملکرد آفتابگردان در کشت تابستانه در مزارع زارعین آق قلا و مراوه تپه

به منظور بررسی امکان کشت و تولید تابستانه آفتابگردان روغنی(بعد از برداشت گندم)، دو هیبرید متداول و موردکشت در زراعت بهاره(هایسان ‮‭36‬ و یوروفلور) به همراه سه هیبرید جدید (فرخ، قاسم و برزگر) جمعا 5 ژنوتیپ در شرایط زارعین در سال ‮‭1392‬ در منطقه انبارالوم از نواحی آق قلا در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. هیبریدهای جدید مورد بررسی از ژنوتیپهای برتر آزمایشات بررسی و مقایسه عملکرد هیبریدهای امیدبخش آفتابگردان در کشت های بهاره و تابستانه این گیاه روغنی بوده و اخیرا" نامگذاری شده و به عنوان رقم معرفی شده اند. در طول دوره رویش یادداشت برداریهای معمول در طول دوره رویش بعمل آمده و در مرحله رسیدن رسیدن صفات زراعی از جمله ارتفاع بوته، قطرطبق و قطر ساقه نیز مورد اندازه گیری قرار گرفتند. پس از برداشت ضمن اندازه گیری وزن هزاردانه و عملکرددانه در واحد سطح، تجزیه آماری کلیه صفات مورد ارزیابی با استفاده از آزمون ‭F ‬انجام گردید. در این آزمایش اگرچه اثر رقم بر هیچ یک از صفات مورد بررسی معنی دار نبود ولی عملکردهای بارز یوروفلور (‮‭3/552‬ تن دانه در هکتار) و برزگر (‮‭3/428‬ تن دانه در هکتار) قابل توجه بود. این دو هیبرید به ترتیب با ‮‭11/5‬ و ‮‭10/8‬ سانتیمتر قطر طبق، بالاترین مقادیر این صفت را به خود اختصاص دادند. قطر ساقه در هیبرید برزگر(‮‭14/5‬ میلیمتر) بیش از مقدار آن در هیبرید یوروفلور (‮‭13/3‬ میلیمتر) بود. در این بررسی هیبرید فرخ ضمن داشتن بیشترین وزن هزار دانه (‮‭45/5‬ گرم)، سومین رتبه از نظر عملکرد دانه (‮‭2/757‬ تن در هکتار) را نیز از آن خود کرد. به نظر میرسد هیبرید قاسم که در بررسیهای انجام شده در منطقه گنبد بیشترین عملکرد دانه و روغن را در شرایط گرم تابستان دارا بوده، سازگاری نسبی کمتری در منطقه انبارالوم آق قلا داشته به طوری که کمترین عملکرد دانه در واحد سطح (‮‭2/538‬ تن در هکتار) متعلق به این هیبرید بوده است. بنابر این جهت دستیابی به عملکردهای بالاتر دانه و روغن در این منطقه، میتوان کشت و تولید هیبرید ایرانی برزگر را مد نظر قرار داد. واژه های کلیدی: آفتابگردان، رقم هیبرید، کشت تابستانه، عملکرد دانه و روغن