ارزیابی عملکرد ارقام و لاین های سورگوم علوفه ای با اهداف برداشت علوفه سبز و سیلویی در مازندران

سورگوم علوفه ای ازجمله گیاهانی است که بصورت علوفهسبز، خشک، سیلویی و چرا مورد استفاده قرار میگیرد. سورگوم علوفهای دردهه های اخیر توسعه یافته، بواسطه داشتن قابلیت چین برداری برای کشت در اراضی کوچک و سنتی و بزرگ و مکانیزه بسیار مناسبند. هم اکنون تنوع ارقام و طول دوره رشد سورگوم مورد توجه اغلب کشاورزان و دامداران علوفهکار است، لذا این تحقیق به منظور ارزیابی عملکرد ارقام و لاینهای امیدبخش سورگوم در مازندران با اهداف تعلیف سبز و تهیه سیلو، با پنج رقم و لاین سورگومعلوفهای بشرح‭: KFS‬1، ‭KFS‬2 ، (پگاه‭) KFS‬، ‭KFS‬4 و رقماسپیدفید در دو آزمایش با برداشت علوفهای و برداشت سیلویی از سال ‮‭1391‬ بمدت دوسال در ایستگاه تحقیقات زراعی قراخیل انجام شد. تجزیه مرکب دادهها به روش اسپلیت پلات، اثر سال در عملکرد علوفه سبز و علوفه خشک مجموع دو چین و چین اول آن و نیز درصد ماده خشک چین اول را در سطح احتمال 1 معنیدار ولی چین دوم را غیرمعنیدار نشان داد. معنیداری اثر سال حاکی از اثرگذاری عوامل محیطی برعملکرد ارقام در سالهای متفاوت است که بسته به شرایط نوساناتی را دارند.در این تجزیه اثر برداشت نیز معنیدارشد لذا در روش برداشت با هدف علوفه سبز تعلیفی یا علوفه سبز سیلویی پتانسیل های متفاوتی وجود دارد. سطوح تیمارهای پنجگانه و ارقام نیز به استثنای درصد ماده خشک چین دوم در کلیه عملکرد های علوفه سبز و علوفه سیلویی با همدیگر تفاوت دارند.تجزیه واریانس دادههای کیفی منتج از تجزیه آزمایشگاهی میزان ازت که تعیین کننده مقادیر پروتیین در گیاه است نشان داد بین تیمارهای پنجگانه ارقام و لاینهای سورگوم تفاوت معنیداری وجود نداشت. میانگین مقادیر ازت نمونهها ‮‭9.1‬ و ‮‭1.2‬ به ترتیب برای علوفه با برداشت سیلویی و سبز است. مقایسه میانگین تیمارهای پنجگانه در تجزیه اسپلیت پلات برتری کمی روش سیلویی به روش علوفهای سبز را با تفاوت ‮‭14‬ و ‮‭3.1‬ تندرهکتاری عملکرد علوفه سبز و علوفه خشک نشان داد همچنین نشان داد که ‭KFS‬3 با میانگین دو ساله ‮‭2.89‬ و ‮‭19‬ تن در هکتار به ترتیب عملکرد علوفه سبز و علوفه خشک بیشترین عملکرد کمی را در بین لاینها و ارقام داشت و به ترتیب ‮‭21‬ و ‮‭7.2‬ تندرهکتار نسبت به رقم شاهد برتری داشت. تجزیه مستقل آزمایشات براساس هدف برداشت نیز تفاوت معنیداربین ارقام در عملکردها را نشان داده، میانگین عملکرد علوفه تر و خشک به ترتیب ‮‭5.87‬ و ‮‭9.18‬ تندرهکتار در آزمایش علوفهسبز و به همین ترتیب با ‮‭91‬ و ‮‭19‬ تندرهکتار در آزمایش علوفه سیلویی از تیمار سوم سورگومها یعنی(رقم پگاه‭) KFS‬3 حاصل گردید. این عملکرد با رقم شاهد (اسپیدفید) تفاوت معنیداری داشته و از نظر کیفی بین تیمارهای 5گانه و در روش برداشت تفاوت معنیداری مشاهده نگردید. لذا قابلیت توسعه کشت رقم پگاه در استان وجود دارد. واژههایکلیدی: سورگوم،ارقام، لاینها، برداشت، عملکرد علوفه سبز ، عملکرد علوفه خشک.