مطالعه زیست شناسی کرم سرخ ثانوی پنبه در استانهای آذربایجان غربی و گلستان

پنبه یکی از محصولات راهبردی و صنعتی در دنیا است. از سال ‮‭1345‬ به دلیل وجود آفت کرم سرخ ثانوی پنبه ‭(Pectinophora malvella) ‬، کشت پنبه در استان آذربایجان غربی ممنوع اعلام شد. در این مطالعه در سال های ‮‭91-93‬. زیست شناسی و خسارت احتمالی کرم سرخ پنبه در استان های آذربایجان غربی و گلستان بررسی شد. نتایج سه سال پژوهش نشان داد که شکار شبپره کرم سرخ ثانوی در تله های فرمونی در نیمه اول اردیبهشت ماه آغاز میگردد. فعالیت آفت از اواخر اردیبهشت ماه در روی گیاه ختمی همزمان با شروع گلدهی آن شروع شد و حشرات بالغ در این زمان، شروع به تخمریزی نموده ودر خردادماه به حداکثر جمعیت خود رسیدند. از اواخر خرداد تا نیمه اول تیرماه یک اوج جمعیتی در تله های فرمونی ثبت گردید. پس از آن، با گرم شدن هوا در تیر و مرداد و به دنبال خشک شدن بوته های گیاه ختمی جمعیت آفت کاهش یافت. در این بررسی، بیولوژی آفت روی گیاه ختمی در شرایط طبیعی محیط با نصب پارجه های توری در روی ساقه گیاه ختمی در 4 تکرار مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج به دست آمده در شرایط آزمایشگاهی درجه حرارت ‮‭25 2‬ سانتی گراد و متوسط رطوبت نسبی ‮‭65 5‬ درصد ، طول دوره جنینی این حشره را در هردو استان 3تا 5 روز، دوره لاروی در گلستان ‮‭12‬ تا ‮‭14‬ روز و آذربایجان غربی ‮‭15‬ تا ‮‭21‬ روز و دوره شفیرگی در گلستان ‮‭11‬ تا ‮‭13‬ روز و آذربایجان غربی ‮‭16‬ تا ‮‭18‬ روز بود. بنابر نتایج آفت در هر دو استان گلستان و آذربایجان غربی سه نسل در سال داشته و طی سه سال مطالعه، خسارت آفت روی پنبه مشاهده نگردید. واژه های کلیدی: آذربایجان غربی، پنبه، زیست شناسی، کرم سرخ ثانوی پنبه، و گلستان