ارزیابی تهیه بستر بذر با کاربرد چند علفکش برکنترل علف های هرز و خصوصیات کمی سیر سفید همدان

همدان یکی از مناطق اصلی تولید سیر در کشور است. به دلیل رشد بطیی سیر خصوصا در مراحل ابتدایی رشد، علف های هرز از مهمترین عوامل محدود کننده تولید این محصول به شمار می روند. از طرفی هزینه بالای وجین دستی، لزوم به کارگیری روش مدیریت تلفیقی جهت کنترل مطلوب علف های هرز و حصول عملکرد اقتصادی را در این محصول ضرورت بخشیده است. لذا این پژوهش طی سال های زراعی‮‭91-92‬ و ‮‭93‬-،‮‭92‬ با سه تکرار و به صورت طرح آزمایشی اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در ایستگاه اکباتان همدان اجرا شد. کرت های اصلی، تهیه بستر بذر با سه سطح: تهیه بستر بذر معمولی، تهیه بستر بذر دروغین یا کهنه و تهیه بستر بذر به همراه کشت شبدر ایرانی بود. کرت های فرعی، کاربرد علف کش در 4 سطح : علف کش کلراتال دی متیل 8 کیلوگرم، اگزادیازون 2 لیتر، ایوکسینیل 3 لیتردرهکتار و تیمار شاهد وجین دستی بود. کشت سیر مطابق با عرف منطقه و برای تیمار بستر بذر دروغین، ‮‭30‬ روز قبل از کاشت، اقدام به ایجاد ردیف های کشت بدون بذرکاری شد و یک ماه بعد سیر کشت شد. برای تیمار کشت گیاه پوششی نیز همین عملیات با کشت شبدر در کرت ها و آبیاری همزمان با تیمار بستر بذر دروغین انجام شد. کرت ها به دو قسمت مساوی تقسیم و سمپاشی در قسمت پایینی هرکرت صورت گرفت و باقی مانده قسمت بالایی کرت، به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. ارزیابی اثر تیمارهای علف کش از طریق مقایسه تعداد و وزن علف های هرز در قسمت سمپاشی شده هرکرت با شاهد خود به صورت درصد کنترل علف های هرز انجام شد. همچنین عملکرد کمی سیر در طول فصل رشد و سایر صفات دیگر مورد نظر دراین طرح بررسی گردید. محاسبات آماری با نرم افزار ‭SAS ‬و مقایسه میانگین ها با آزمون دانکن انجام شد. نتایج بدست آمده نشان داد استفاده از علف کش کلراتال دی متیل در سطوح تیمارهای بستر بذر مختلف بین‮‭70‬ تا ‮‭76‬ درصد وزن خشک علف های هرز را کاهش داد و در این بین تیمار بستر بذر با شبدر، بیشترین تاثیر را داشت. عملکرد سیر نیز به شدت تحت تاثیر بستر بذر و کاربرد علف کش قرار گرفت، به طوری که بستر بذر دروغین ‮‭44‬ درصد و علف کش کلراتال دی متیل ‮‭52‬ درصد افزایش عملکرد را نشان داد. در نهایت می توان بهترین تیمار بدست آمده از انجام آزمایش را از جنبه تولید عملکرد، تیمار تلفیقی بستر بذر دورغین (کهنه) با کاربرد علف کش کلراتال دی متیل با میزان ‮‭12/540‬ تن عملکرد سیر در هکتار، معرفی و توصیه نمود. لغات کلیدی: بستر بذر کهنه، گیاه پوششی، توتریل، داکتال و رونستار