بررسی سازگاری و تعیین خواص کمی و کیفی میوه هشت رقم خرمای تجارتی خارجی

به منظور دستیابی به رقم مطلوب و سازگار با شرایط آب و هوایی مناطق خرماخیز و بررسی وضعیت رشد زایشی شش رقم خرمای تجارتی خارجی حاصل از کشت بافت شامل: خلاص، ابونارنجا، کوشزاباد، فرد(ماده)، ابومعان و نبات سیف، طرحی در قالب بلوک های کامل تصادفی، که در آن هر تیمار شامل سه درخت بود در چهار تکرار جمعا بر روی ‮‭72‬ اصله نخل در ایستگاه تحقیقات کشاورزی عزیزآباد بم اجرا شد. در طول چهار سال زراعی (‮‭1386-89‬) صفات زایشی شامل درصدتشکیل میوه، درصدتشکیل میوه پارتنوکارپ، درصد ریزش میوه، عملکرد، طول و قطر میوه، نسبت طول به قطر میوه، وزن میوه، حجم میوه، طول، قطر و وزن هسته، وزن گوشت میوه، نسبت وزن گوشت میوه به هسته، موادجامد محلول، ‭pH‬،اسیدیته ‭(TA)‬، شاخص طعم ( )، قندهای احیا شونده، قند کل، رطوبت میوه، درصد ماده خشک و خاکستر میوه مورد مقایسه قرار گرفتند.نتایج نشان داد که در ایستگاه عزیزآباد بم، ارقام ابونارنجا و نبات سیف از لحاظ صفات زایشی رتبه اول ورقم خلاص در رتبه آخر قرار گرفت. ارقام ابونارنجا و نبات سیف به ترتیب با ‮‭38/9‬ و ‮‭34/14‬ درصد از نظر عملکرد در سطح بالاتری قرار داشتند. همچنین از نظر درصد تشکیل میوه رقم ابونارنجا (‮‭46/5‬ درصد) بیشترین و رقم خلاص (‮‭21/4‬ درصد) کمترین درصد تشکیل میوه را داشت. رقم خلاص با ‮‭58/39‬ درصد و رقم ابونارنجا با ‮‭25/01‬ درصد به ترتیب بیشترین و کمترین درصدمیوه پارتنوکارپ را دارا بودند. رقم ابومعان از نظر قند کل، ‭TSS‬، شاخص طعم، قندهای احیا شونده، درصد ماده خشک و خاکستر میوه در سطح بالاتری نسبت به سایر ارقام قرار گرفت. با در نظر گرفتن تمام پارامترهای مذکور از بین شش رقم خرمای تجارتی خارجی که از طریق کشت بافت تکثیر شده بودند و جهت بررسی سازگاری در ایستگاه تحقیقات کشاورزی عزیزآباد بم کشت شدند، ارقام ابونارنجا و نبات سیف سازگاری بیشتری نشان دادند. صفات مورد بررسی همگی وابسته به کمیت و کیفیت میوه ارقام مختلف خرما هستند که با توجه به مطلوب بودن آنها در برخی ارقام، جهت توصیه رقم برای منطقه باید تحقیقات لازم در زمینه بازاریابی و اقتصادی بودن ارقام انجام شود. واژه های کلیدی:خرما، کشت بافت، سازگاری، مشخصات میوه، منطقه بم