ارزیابی شاخص های ‭PN‬، ‭SPI ‬، ‭Z ‬و ‭CZI ‬در سال های ‭1388-1386 ‬برای پهنه بندی خشکسالی در مناطق مختلف اقلیمی کشور

پایش خشکسالی یکی از فاکتورهای مهم و کلیدی در مدیریت خشکسالی و مدیریت ریسک بویژه در مناطق مستعد و در معرض خطر خشکسالی است. سیستم های پایش در راستای تدوین طرح های سازگاری با خشکسالی و مدیریت فعال آن، از ضروری ترین ابزار طراحی برای بررسی خشکسالی در یک ناحیه می باشند و بر اساس هشدارهای این سیستم ها، زمان و نوع عملیات پیش بینی شده برای مقابله با خشکسالی فعال می شوند. بر این اساس سیستم های پایش در تدوین طرح های سازگاری با خشکسالی و مدیریت آن از اهمیت زیادی برخوردار هستند که بدین منظور از شاخص های خشکسالی برای بیان کمی این پدیده استفاده می گردد. با توجه به اینکه شاخصصهای مختلفی برای ارزیابی خشکسالی هواشناسی وجود دارد، برای ارزیابی خشکسالی در سطح کشور چه شاخصی برای پهنه بندی خشکسالی مناسب تر است تا ارزیابی از نوسانات خشکسالی با واقعیت نزدیک تر باشد. در این پژوهش با استفاده از داده های بارندگی ماهانه براس دوره بیش از ‮‭30‬ سال نمایه های خشکسالی ‭PN‬، ‭SPI‬، ‭Z ‬و ‭CZI ‬تهیه و برای دو سال آماری ‮‭86‬ تا ‮‭88‬ بعنوان سالصهای خشکسالی، نرمال و ترسالی مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته تا مشخص گردد شاخص مناسب برای ارزیابی خشکسالی به صورت مکانی در کشور کدام است. این نمایه ها توسط کاربران در مناطق مختلف دنیا مورد استفاده قرار می گیرند. قطعا بر اساس ویژه گیصهای مختلف آب و هوایی هر یک از آنها برای یک منطقه با شرایط آب و هوایی مشخص مناسبتر است. بر این اساس کشور به 9 منطقه همگن تقسیم بندی شده که در هر منطقه بر اساس پارامتر های آماری ارزیابی صورت گرفته است. در نهایت شاخص پوشش گیاهی بعنوان شاهد و هر یک از شاخصصهای هواشناسی با شاهد ارزیابی و شاخص مناسب برای هر یک از مناطق 9 گانه معرفی شده است. نتایج نشان داد شاخص ‭SPI ‬برای تمام مناطق کشور و شاخص ‭CZI ‬برای تعداد محدودی از مناطق از دیگر شاخص ها برای پهنه بندی خشکسالی هواشناسی مناسب تر هستند. واژه های کلیدی: پایش خشکسالی ، ‭PN‬،‭SNDVI‬، ‭SPI ‬، ‭Z ‬و ‭CZI ‬،ایران