بررسی علل حضور علفهای هرز در مزارع گندم مناطق خزری

به منظور بررسی علل مدیریت شیمیایی نامطلوب علف های هرز باریک برگ مزارع گندم مناطق خزری (استان مازندران) طی دو سال زراعی ‮‭1389‬ و ‮‭1390‬ مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این ارزیابی بر اساس دستورالعمل طراحی شده در هر سال زراعی تعداد ‮‭100‬ مزرعه گندم مورد بررسی قرار گرفته و برای هر مزرعه موارد خواسته شده در پرسشنامه به دقت تکمیل شد. علف های هرز پهن برگ غالب مزارع گندم خردل وحشی‭(Sinapis arvensis)‬، شلمی ‭(Rapistrum rugosum) ‬و سیزاب ‭(Veronica sp.) ‬بودند و مهم ترین علف های هرز باریک برگ مزارع گندم استان مازندران نیز به ترتیب اهمیت عبارت بودند از یولاف وحشی ‭(Avena fatua) ‬و خونی واش‭(Phalaris minor‬، ‭Phalaris brachystachys). ‬مهم ترین رستنی های مزاحم قبل از برداشت گندم در مزارع گندم آبی این استان عبارت بودند از کنگرصحرایی ‭(Cirsium arvense) ‬پیچک صحرایی ‭(Convolvulus arvensis) ‬و شیرین بیان ‭(Glycyrrhiza sp.). ‬بررسی های انجام شده در این تحقیق نشان داد که گونه های کنگرصحرایی ‭(Cirsium arvense)‬، خونی واش ‭(Phalaris minor‬، ‭Phalaris brachystachys)‬، یولاف وحشی ‭(Avena fatua)‬، شلمی ‭(Rapistrum rugosum)‬، خردل وحشی ‭(Sinapis arvensis)‬، چچم ‭(Lolium rigidum)‬، پیچک صحرایی ‭(Convolvulus arvensis)‬، آقطی ‭(Sambucus ebulus) ‬و بی تی راخ ‭(Galium tricornatum) ‬از مهم ترین علف های هرز مزارع گندم بودند. افزایش میزان آلودگی مزارع تمام استانهای خزری به گونه های خردل وحشی، یولاف وحشی و خونی واش و همچنین تبدیل شدن برخی گونه های کم اهمیت مثل آقطی و بیتی راخ به گونه های مهم مزارع گندم استان مازندران بر اساس بررسی های انجام شده در این تحقیق مشاهده شد. علف کش های تری بنورون متیل، کلودینافوپ پروپارژیل و برموکسینیل + ام سی پی آ بدلیل در دسترس بودن و قابلیت اختلاط با یکدیگر بیشترین علف کش های مورد استفاده در مزارع گندم مناطق خزری طی سال های گذشته می باشند. براساس ارزیابی های انجام شده مهم ترین نقاط ضعف عملیات مدیریت علفهای هرز به عدم توجه به خسارت علف های هرز، عدم آشنایی با شیوه های سمپاشی و عدم دسترسی به دستورالعمل های لازم مربوط می شود. به نظر می رسد که با بهبود حداقل این سه جنبه مدیریتی علف های هرز در این مناطق بتوان خسارت علف های هرز را در مزارع گندم تا حدود زیادی کاهش داد. واژه های کلیدی: علف هرز، علف کش، گندم