مطالعه ملکولی گونه های آناپلاسما در گاو و گوسفند در استانهای کشور

هدف از این مطالعه تعیین گونه های آناپلاسما در گاو و نشخوارکنندگان کوچک ایران بود. نمونه گیری در 9 استان از نواحی اقلیمی مهم ایران شامل: ناحیه مجاور دریای خزر(استانهای گلستان، مازندران، گیلان)، ناحیه فلات کوهستانی(آذربایجان غربی، کردستان، لرستان)، ناحیه مرکزی(اصفهان، سمنان)، ناحیه اطراف خلیج فارس(خوزستان) انجام شد. در مجموع تعداد ‮‭2006‬ نمونه خون از طریق رگ وداج گاو (‮‭956‬ نمونه) و نشخوارکنندگان کوچک (‮‭1050‬ نمونه) بطور تصادفی اخذ شد. در ابتدا ‭DNA ‬استخراجی از نمونه های خونی با جفت آغازگری که قطعه ‮‭1468‬ جفت بازی از ژن ‮‭16‬‭S rRNA ‬جنس آناپلاسما را تکثیر می کرد، تکثیر شد. سپس جهت افزایش حساسیت آزمون، محصول ‭PCR ‬اولیه با جفت آغازگری که قطعه ‮‭345‬ جفت بازی از ژن ‮‭16‬‭S rRNA ‬جنس آناپلاسما را تکثیر می کرد، تکثیر شد. ‮‭354‬ نمونه از ‮‭956‬ نمونه گاوی و ‮‭322‬ نمونه از ‮‭1050‬ نمونه نشخوارکنندگان کوچک در اولین ‭ nested-PCR‬و ‭PCR ‬از نظر جنس آناپلاسما مثبت شدند. تمامی نمونه های مثبت گاوی با ‭nested-PCR ‬اختصاصی از نظر وجود آناپلاسما فاگوسیتوفیلم، آناپلاسما سنتراله سویه آموری وآناپلاسما بوویس بررسی شدند و آلودگی نمونه های گاوی از نظر آناپلاسما سنتراله سویه آموری وآناپلاسما بوویس و آناپلاسما فاگوسیتوفیلم به ترتیب ‮‭0/4‬%، 2/%8 و 1/%‮‭15‬ تشخیص داده شد. تمامی نمونه های مثبت نشخوارکنندگان کوچک با ‭nested-PCR ‬اختصاصی از نظر وجود آناپلاسما فاگوسیتوفیلم بررسی شدند و 3/%7 از نمونه ها از نظر آناپلاسما فاگوسیتوفیلم مثبت تشخیص داده شد‭. DNA ‬استخراجی نمونه های مثبت با استفاده از جفت آغاز گرهای اختصاصی که قطعه ‮‭866‬ جفت بازی از ژن ‭msp‬4 آناپلاسما مارجیناله/ اوویس را تکثیر می کرد، تکثیر شد که ‮‭230‬ نمونه از‮‭956‬ نمونه گاوی (1/%‮‭24‬) نظر آناپلاسما مارجیناله و ‮‭297‬ نمونه از‮‭1050‬ نمونه نشخوارکنندگان کوچکی (3/%‮‭28‬) از نظر آناپلاسما اوویس مثبت بودند. آزمون مربع کای جهت مقایسه میزان شیوع نسبت به اقلیم، ارتفاع از سطح دریا، طول جغرافیایی، عرض جغرافیایی، فصل سال، نوع دامداری، نحوه تغذیه، بهداشت دامداری، ناقلین بند پا، سم پاشی، واکسیناسیون، استفاده از سر سوزن مجزا، فاصله با دیگر دامداریها، مجاورت با نشخوارکنندگان غیر اهلی، تراکم گله، نوع دام، نژاد، سن دام، جنس و تولید شیر انجام شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار ‭SPSS ‬استفاده و سطح معنی دار بودن ‮‭0/05‬ در نظر گرفته شد. نسبتها با استفاده از فاصله اطمینان %‮‭95‬ براورد شد. این مطالعه اولین تشخیص ملکولی گونه های آناپلاسما در نشخوارکنندگان کوچک و گاوهای ایران است. در این مطالعه شیوع بالای گونه های آناپلاسما در گاو و نشخوارکنندگان کوچک ناحیه اطراف خلیج فارس(خوزستان) مشخص کننده پتانسیل فرامرزی بیماری است. به سبب اهمیت پزشکی و اقتصادی این بیماریهای از نظر دور مانده، نیاز شدیدی به اصلاح روش کنترل وجود دارد. تحقیقات دیگری در جهت شناسایی ناقلین، اثر متقابل میزبان- ناقل و شناسایی واریته های ژنتیکی که ممکن است حضور و گسترش گونه های آناپلاسما را در ایران تحت تاثیر قرار دهند مورد نیاز می باشد. واژگان کلیدی: ایران، گونه های آناپلاسما، گاو، نشخوارکنندگان کوچک، آناپلاسمااوویس، آناپلاسما مارجیناله، آناپلاسما فاگوسیتوفیلم، آناپلاسما سنتراله، آناپلاسما بوویس، تشخیص ملکولی