تاثیرشوری و نوع کود نیتروژنه بر الگوی جذب نیتروژن، عملکرد و اجزا عملکرد گندم

تحقیق حاضر به منظور تعیین تاثیر شوری و نوع کود نیتروژنی بر الگوی جذب نیتروژن و عملکرد دانه و کاه گندم به صورت اسپلیت پلات با سه سطح شوری آب آبیاری ،‮‭7 2‬ و ‮‭12‬ دسی زیمنس بر متر به عنوان فاکتور اصلی و دو سطح نوع کود نیتروژنی شامل کود اوره و سولفات آمونیوم و یک سطح شاهد بدون کود به عنوان فاکتور فرعی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز ملی تحقیقات شوری به مدت دو سال زراعی انجام شد. میزان کود نیتروژنی مصرفی معادل ‮‭105‬ کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص بود که در دو مرحله حدود ‮‭90‬ و ‮‭120‬ روز پس از کاشت مصرف گردید. در سه مرحله رشدی پنجه زنی، ساقه دهی،گلدهی و برداشت نسبت به تعیین میزان بیوماس تولیدی و میزان نیتروژن اندام هوایی گیاه اقدام گردید. نتایج نشان داد که غلظت نیتروژن در اندام هوایی گندم و در مراحل اولیه رشد زیاد بود (حدود 5 درصد) و با نزدیک شدن به برداشت به حدود یک درصد کاهش یافت. میزان برداشت نیتروژن از خاک به میزان کود نیتروژن مصرفی بستگی داشت و در سطح یک و پنج درصد تاثیر معنی داری از نوع کود نیتروژنی نمی پذیرد. میزان نیتروژن برداشت شده در تیمار مصرف کود نیتروژنی از ‮‭100‬ تا ‮‭190‬ کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص متغیر بود. این تغییرات عمدتا به دلیل تنش شوری، سال آزمایشی و نوع کود نیتروژنی می باشد. با افزایش سطح شوری و با کاهش میزان مصرف کود نیتروژنی میزان بیوماس تولیدی و در نتیجه میزان برداشت نیتروژن کاهش یافت. کمتر از ‮‭20‬ درصد نیتروژن جذب شده از خاک در فاصله کاشت تا پنجه زنی اتفاق افتاد بود. این مهم ضرورت مصرف اندک کود نیتروژنی در زمان کاشت را گوشزد می کند. گرچه تنش شوری موجب کاهش عملکرد دانه و کاه شد، لیکن نوع کود نیتروژنی تاثیر معنی داری بر عملکرد دانه و کاه نداشت. کلمات کلیدی: گندم، شوری، کود نیتروژنی، عملکرد، الگوی جذب