شناسایی، احیا و ارزیابی یونجه های شناسایی نشده بانک ژن گیاهی ملی ایران

ذخایر توارثی هرگونه گیاهی به ویژه اکوتیپ ها و جمعیت های وحشی آن گونه اساس تنوع آن گونه به شمار می روند که می توانند در برنامه های اصلاحی به نژادگران مورد استفاده قرار گیرند. جنس یونجه ‭(Medicago) ‬متعلق به تیره فاباسه و مشتمل بر گونه های یکساله و چند ساله است. بسیاری از گونه های این جنس می توانند در شرایط آب و هوایی مختلف اعم از محیط های نسبتا سرد تا مرطوب، نیمه گرم یا گرم دوره رویشی خود را با موفقیت گذرانده و به مرحله گلدهی برسند. در این بررسی ‮‭500‬ نمونه از کلکسیون یونجه که تاکنون شناسایی نشده بودند به مدت سه سال در قالب طرح کامل تصادفی با سه تکرار در موسسه تحقیقاتی اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج مورد ارزیابی و شناسایی قرار گرفت و محاسبات آماری با استفاده از نرم افزار های ‭SAS ‬نسخه ‮‭9/1‬ و ‭SPSS ‬نسخه ‮‭18‬ انجام شد. نتایج نشان داد این کلکسیون شامل گونهصهای ‭M. coronota‬، ‭M. minima‬، ‭M. laciniata‬، ‭M. sauvagei‬، ‭M. polymorpha‬، ‭M. arabica‬، ‭M. ciliaris‬، ‭M. syriaca‬، ‭M. rigidula‬، ‭M. rigiduloides‬، ‭ M. constricta‬، ‭M. aculeata‬، ‭M. truncatula‬،‭M. tornata‬، ‭M. turbinata ‬و‭M. Littoralis‬، ‭M. noeana‬، ‭M. sativa‬، ‭M. lupulina‬، ‭M. rugosa‬، ‭M. scutellata‬، ‭M. orbiculoris ‬و ‭ M. radiata ‬بود. همچنین مشخص شد در جمعیت های مختلف گونهصهای ‭M. rigidula‬، ‭M. rigiduloide ‬و ‭M. minima ‬که دارای پراکنش زیاد در ایران بودند بر مبنای صفات مورفولوژیک تنوع وجود دارد که می توان از آن در برنامه های اصلاحی استفاده کرد. کلمات کلیدی: یونجه،‭Medicago‬، شناسایی