ارزیابی فنی کشاورزی حفاظتی (خاک ورزی و کاشت) در منطقه سراب استان آذربایجان شرقی

کشاورزی حفاظتی یکی از مهم ترین روش هایی است که برای مقابله تغییر اقلیم و تامین امنیت غذایی ارایه شده است. کشاورزی حفاظتی از طرف سیمیت (مرکز بین المللی توسعه گندم و ذرت) به منظور غلبه بر خشک سالی و کمبود آب در سطح جهانی ارایه شده است. وزارت جهاد کشاورزی کشور به تبع از سیمیت اجرای کشاورزی حفاظتی را جز سیاست خود قرار داده است. برای ارزیابی دقیق روند اجرای کشاورزی حفاظتی، در استان آذربایجان شرقی پروژه تحقیقاتی تهیه و در شهرستان سراب استان آذربایجان شرقی مورداجرا درآمد. در این تحقیق اطلاعات به صورت پرسشنامه و یادداشت برداری سر مزرعه انجام و داده-های حاصل مورد تجزیه وتحلیل آماری قرار گرفت. پروژه به مدت دو سال زراعی در منطقه سراب انجام گرفت. نتایج حاصل از شهرستان سراب در کشت جو تحت شرایط کشاورزی حفاظتی و مرسوم منطقه مورد ارزیابی قرار گرفت. عملکرد و اجزای عملکرد جو شامل: وزن هزار دانه، طول سنبله، وزن سنبله، وزن دانهصهای سنبله، عمق کاشت، یکنواختی عمق کاشت، درصد پوشش بقایای گیاهی، میزان مصرف سوخت و انرژی موردنیاز موردبررسی قرار گرفت. تاثیر کشاورزی حفاظتی (کشت مستقیم و بدون خاک ورزی) بر عملکرد و اجزای عملکرد جو شامل: وزن هزار دانه، وزن سنبله، طول سنبله، وزن دانهصهای سنبله، معنی دار نبود. عمق کاشت در کشاورزی حفاظتی نسبت به کشاورزی مرسوم منطقه معنی دار و به ترتیب ‮‭3/63‬ و ‮‭6/14‬ سانتیصمتر بود و میزان عمقصکاشت در کشاورزی حفاظتی کمتر از کشاورزی مرسوم بود. میزان یکنواختی عمقصکاشت به ترتیب ‮‭78‬ و ‮‭80‬ درصد و در هر دو روش غیر معنیصدار بود. درصد پوشش بقایای گیاهی درروش کشاورزی حفاظتی بیشتر بوده ولی این مقدار کمتر از اندازه توصیه شده برای کشاورزی حفاظتی میصباشد. میزان مصرف سوخت در کشاورزی حفاظتی، با توجه به حذف مراحل تهیه زمین، شامل: شخم، دیسک و لولر ، کمتر از روش کشاورزی مرسوم منطقه بوده و به ترتیب ‮‭19/9‬ و ‮‭60/5‬ لیتر در هکتار است. کلیدواژه: کشاورزی حفاظتی، جو، کشاورزی مرسوم، عمیق کار،