ارزیابی هیبریدهای مولتی ژرم چغندرقند از نظر مقاومت به ریزومانیا و نماتد در شرایط مزرعه آلوده و گلخانه

به منظور ارزیابی مقاومت هیبرید هایمولتی ژرم نسبت به ریزومانیاو نماتد سیستی در سال ،‮‭1393‬دوآزمایش ‮‭12‬ رقمی در استان خراسان رضوی(مشهد) در دو مزرعه جداگانه آلوده به ریزومانیاو نماتد سیستی در قالب طرح بلوکهایکامل تصادفی در چهارتکراراجرا شد. در کرج مقاومت این ارقام به نماتددر شرایط گلخانهارزیابی و در آزمایشگاه بیوتکنولوژی، حضور ژنهای مقاوم ‭(Hs‬1‭pro‬1و‭RZ‬1) در ژنوتیپ های مورد نظردرکرجبررسی شدند.نتایج آزمایشدر مزرعه آلوده به ریزومانیا و نماتد نشان دادکه بالاترین عملکرد ریشه و قند را رقم شاهد مقاوم پایولتا و پایین ترین آنها را رقم شاهد حساس جلگه داشتند.نتایج بررسی بین ژنوتیپ های مورد آزمون نشان داد که در هر دو شرایط، هیبرید (‮‭89074‬‭*(I‬‮‭13‬‭*SB‬‮‭36‬ عملکرد ریشه و قند بیشتری داشت.مقایسه میانگین های عملکرد ریشه وقند با شاهد مقاوم نشان داد که هیچ یک از ژنوتیپها نسبت به آن برتری نداشتند.بر مبنای میانگین تعداد سیست تشکیل شده روی ریشه در شرایط گلخانه، والد گردهای افشان‮‭14‬‭-SB‬‮‭28‬‭-HSF‬و ‮‭89074‬ به عنوان مقاوم ترین لاین ها شناسایی شدند.اما بر اساس نتایج بدست آمده از بررسی مولکولی، حضور ژن مقاومت به نماتد سیستی چغندرقند‭Hs‬1‭pro‬1 در هیچ یک از ژنوتیپ هابه اثبات نرسید.بر اساس ردیابی حضور ژن ‭Rz‬1توسط نشانگر، مشخص گردید که صددرصد بوته های دو والد گرده افشان ‮‭89074‬ و‮‭14‬‭-SB‬‮‭28‬‭-HSF ‬دارای این ژن مقاومت هستند. واژه های کلیدی:نماتد سیستی چغندر قند،‭Heterodera schachtii‬، مقاومت، بیماری ریزومانیا