ارزیابی فنی کشاورزی حفاظتی (خاک ورزی و کاشت) در منطقه حومه میانه آذربایجان شرقی

کشاورزی حفاظتی، روش جدیدی است که چندین دهه است در میان کشورهای دنیا رواج پیداکرده و در کشور ما هم به عنوان یک روش نوین موردتوجه قرارگرفته است . توسعه کشاورزی از اولویت های مهم واصلی وزارت جهاد کشاورزی است. کشاورزی حفاظتی راهی برای پایداری بخش کشاورزی، کاهش هزینه ها و مصرف سوخت و آب است. برای ارزیابی دقیق روند اجرای کشاورزی حفاظتی، در استان آذربایجان شرقی پروژه تحقیقاتی تهیه و در شهرستان های مختلف استان اجرا شد. در این تحقیق دو روش کشاورزی حفاظتی و کشاورزی مرسوم در منطقه حومه میانه ازنظر پارامترهای مختلف مورد ارزیابی قرار گرفت. عملکرد و اجزای عملکرد جو شامل طول سنبله، وزن سنبله، وزن دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عمق کاشت، یکنواختی عمق کاشت، درصد پوشش بقایای گیاهی، میزان مصرف سوخت موردبررسی قرار گرفت. داده های حاصله از اجرای پروژه در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان داد که دو روش ازنظر صفات طول بوته و تعداد دانه در سنبله خیلی اختلاف داشتند. میزان مصرف سوخت، با توجه به این که چندین مرحله از مراحل تهیه زمین ازجمله شخم، دیسک وغیره درروش حفاظتی حذف می شود کمتر از روش مرسوم بود.به عبارت دیگر در کشاورزی حفاظتی میزان مصرف انرژی کمتر از روش کشاورزی مرسوم بود. اختلاف عمق کاشت در دو روش معنی دار و درروش مرسوم عمیق تر از روش حفاظتی بود. پوشش بقایای گیاهی بااینکه درروش حفاظتی بیشتر از روش مرسوم بود اما کمتر از ‮‭30‬ درصد بود. طول و وزن سنبله، وزن دانه در سنبله، وزن هزار دانه ، عملکرد محصول و عملکرد بیوماس، یکنواختی عمق کاشت و همچنین شاخص برداشت در مقایسه دو روش کشاورزی حفاظتی و مرسوم اختلاف معنی داری نداشتند. علیرغم این که دو روش ازنظر عملکرد محصول و بیوماس و شاخص برداشت اختلافی نداشتند به جهت بیشتر بودن شاخص برداشت درروش حفاظتی می توان نتیجه گرفت که کارایی آن نسبت به روش مرسوم بیشتر است. واژه های کلیدی: کشاورزی حفاظتی، کشاورزی مرسوم، خاک ورزی، جو