بررسی مقدماتی اکولوزی شیمیایی سرخرطومی جالیز در خراسان جنوبی

استان خراسان جنوبی از جمله مناطقی است که در آن جالیز کاری از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد بطوریکه ‮‭3374‬ هکتار از اراضی استان زیر کشت جالیز از جمله خربزه و هندوانه قرار می گیرد. سرخرطومی جالیز‭( Acythopeus curvirostris Boheman) ‬یکی از آفات مهم جالیز می باشد. تاکنون هیچگونه تحقیق جامعی در ارتباط با اکولوژی شیمیایی سرخرطومی جالیز و نیز کنترل آن به روش غیر شیمیایی در شرایط منطقه صورت نگرفته است. در طی سال‮‭1387-88‬ آزمایش های تله گذاری صحرایی یا استفاده از سطلهای پلاستیکی ‮‭10‬ لیتری و حشرات زنده سرخرطومی جالیز به همراه میوه ی خربزه صورت گرفت. در 2 سال اجرای آزمایش، ‮‭50‬ حشره کامل سرخرطومی جالیز از هر دو جنس شکار گردید که تیمار حاوی حشرات نر سرخرطومی جالیز به همراه میوه ی خربزه بطور معنی داری سبب جلب و شکار بیشتر ( ‮‭41‬ حشره از هر دو جنس )در هر دو سال اجرای آزمایش گردید. نتایج آزمایش نشان داد که احتمالا حشرات نر سرخرطومی جالیز تولید یک نوع فرومون تجمعی می نمایند که سبب جلب حشرات نر وماده سرخرطومی جالیز با نسبت جنسی متفاوت می گردد. با توجه به نتایج بدست آمده لازم است بررسیهای تکمیلی صورت گیرد تا بتوان نسبت به استخراج و شناسایی فرومون درآینده اقدام نمود. واژه های کلیدی سرخرطومی جالیز، ‭Acytopeus curvirostris ‬، ‭Curculionidae ‬، فرومون، خربزه، تله گذاری